5. Sınıf Söz Sanatları Testi-4

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 5. sınıf Türkçe dersi söz sanatları konusunun genel tekrarını ölçer. Testte benzetme, kişileştirme ve abartma bir arada çıkar; ayrıca sanatların metne katkısı ve birbirinden ayrımı sorulur. Bu üç sanat, anlatımı canlandıran temel araçlardır. Aşağıda sanatların haritasını, soru çözme sırasını ve sık yapılan hataları bulacaksın.

Kazanım

Benzetme, kişileştirme ve abartma sanatlarını ayırt eder; bu sanatların metnin anlatımına katkısını açıklar. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın; bu sayfada uydurma kod verilmez.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• Benzetme: İki varlık arasındaki benzerliği görme.
• Kişileştirme: İnsan dışı varlıklara insan özelliği verilmesini belirleme.
• Abartma: Ölçüsüz büyütmeyi tanıma.
• Ayrım: Üç sanatı karıştırmama.

Sanatların haritası

Benzetmede iki varlık karşılaştırılır; kişileştirmede insan dışı varlığa insan özelliği verilir; abartmada ise ölçü aşılır. Bu üç ölçüt, sanatların tamamını kapsar. Soru kökünü okumak, hangi sanatın arandığını gösterir.

Soru çözme sırası

Önce cümlede “gibi, kadar, sanki” edatı olup olmadığına bak. Varsa benzetme olabilir. Yoksa insan dışı bir varlığa insan özelliği verilip verilmediğini kontrol et. Son olarak ölçünün aşılıp aşılmadığını incele. Bu sıra, sanatları hızla ayırır.

Örnek cümleler

• Benzetme: “Kar gibi beyaz.”
• Kişileştirme: “Rüzgâr fısıldıyor.”
• Abartma: “Bin kere söyledim.”
• Ölçüt: Karşılaştırma mı, insan özelliği mi, ölçü aşımı mı?

Sanatların metne katkısı

Benzetme anlatımı somutlaştırır; kişileştirme metne canlılık katar; abartma duygunun yoğunluğunu artırır. Üç sanat birlikte kullanıldığında metin hem görsel hem duygusal açıdan güçlenir. Bu yüzden edebî metinlerde sık görülürler.

Sanatların birlikte kullanımı

Bir metinde sanatlar birlikte kullanılabilir: “Rüzgâr, bir flüt gibi fısıldıyordu.” Bu cümlede “gibi” benzetme, “fısıldıyor” ise kişileştirmedir. Birlikte kullanım, anlatımı hem görsel hem canlı kılar.

Sık yapılan 3 hata

1. Kişileştirmeyi benzetme sanmak. Kişileştirmede karşılaştırma yoktur.
2. Abartmayı gerçek bilgi sanmak. “Bin kere” ölçüsüzdür.
3. Baskın sanatı belirlememek. Cümlede birden fazla sanat olabilir.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. Edatı ara. “Gibi, kadar” var mı?
2. İnsan özelliği ara. Varlık konuşuyor mu?
3. Ölçüyü kontrol et. Aşırı bir ifade var mı?
4. Sanatı adlandır. Hangi sanat baskın?

Örnek çözüm

“Akşam olunca sokak lambaları göz kırptı. Gökyüzü, bir ressamın tuvali gibi kızıla boyanmıştı. O kadar yoruldum ki dağları taşıyabilirdim.” Bu parçada lambaların göz kırpması kişileştirme, gökyüzünün tuvale benzetilmesi benzetme, “dağları taşıyabilirdim” ise abartmadır. Soru “Bu parçada hangi sanat yoktur?” diye soruyorsa, bulunanları işaretleyip eksik olanı seçmek gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Her gün üç cümle yaz: birinde benzetme, birinde kişileştirme, birinde abartma olsun. Ardından sanatları işaretle ve katkısını yaz. Bu alıştırma, üç sanatı kalıcı hâle getirir.

İlgili içerik

• 5. Sınıf Söz Sanatları Testleri
• 5. Sınıf Söz Sanatları Testi-1
• 5. Sınıf Söz Sanatları Testi-3
• Söz Sanatları Konu Anlatımı (KonuVakti)

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026