5. Sınıf Söz Sanatları Testi-2

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 5. sınıf Türkçe dersi söz sanatları konusunun kişileştirme bölümünü ölçer. Kişileştirme, insan dışı varlıklara insan özelliği vermektir: “Rüzgâr fısıldıyor.”, “Ağaçlar üzgün görünüyordu.” Bu sanat, metne canlılık katar ve okurun duygudaşlık kurmasını sağlar. Aşağıda kişileştirmeyi tanıma yollarını ve sık yapılan hataları bulacaksın.

Kazanım

Kişileştirme sanatını tanır; insan dışı varlıklara verilen insan özelliklerini belirleyerek metne katkısını açıklar. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın; bu sayfada uydurma kod verilmez.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• Tanıma: Kişileştirme cümlelerini belirleme.
• İnsan özelliği: Konuşma, düşünme, duygulanma.
• Ayrım: Kişileştirmeyi benzetmeden ayırma.
• Katkı: Sanatın metne etkisini açıklama.

Kişileştirme nedir?

Kişileştirme, insan dışı varlıklara insan özelliği vermektir: “Rüzgâr fısıldıyor.”, “Deniz öfkelenmişti.”, “Ağaçlar üzgün görünüyordu.” Bu sanatta varlıklar konuşur, düşünür ya da duygulanır. Kişileştirme, metne canlılık katar ve okurun duygudaşlık kurmasını sağlar.

İnsan özellikleri

Kişileştirmede verilen özellikler insana ait olmalıdır: konuşmak, gülümsemek, üzülmek, kızmak, bekleme, fısıldamak. “Sokak lambaları göz kırptı.” cümlesinde göz kırpmak insana özgü bir davranıştır. Bu yüzden cümle kişileştirme içerir.

Benzetmeden farkı ve örnekler

• Kişileştirme: “Rüzgâr fısıldıyor.”
• Benzetme: “Rüzgâr, bir flüt gibi ses çıkarıyordu.”
• Ölçüt: İnsan özelliği mi verilmiş, benzetme mi yapılmış?
• Dikkat: Kişileştirmede karşılaştırma yoktur.

Kişileştirmenin metne katkısı

Kişileştirme, doğayı ve nesneleri canlı kılar. “Sabah, pencereme gülümseyerek baktı.” cümlesinde sabah insan gibi davranır. Bu sanat, metne sıcaklık katar ve okurun olaylarla bağ kurmasını sağlar. Masallarda ve fabllarda kişileştirme neredeyse zorunludur.

Kişileştirme ve duygu

Kişileştirme, okurun doğayla bağ kurmasını sağlar. “Yağmur pencereme vurdu” cümlesi, yağmuru bir misafir gibi sezdirir. Bu yüzden kişileştirme, özellikle öykü ve şiirde duyguyu güçlendiren bir sanattır.

Sık yapılan 3 hata

1. Kişileştirmeyi benzetme sanmak. Kişileştirmede karşılaştırma yoktur.
2. Her canlı varlığı kişileştirme sanmak. İnsan özelliği verilmelidir.
3. Mecazı kişileştirme sanmak. Mecaz anlam kaymasıdır; kişileştirme özellik vermedir.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. Varlığı bul. İnsan dışı bir varlık mı?
2. Özelliği belirle. İnsana ait bir davranış mı?
3. Karşılaştırma ara. “Gibi, kadar” var mı?
4. Sanatı adlandır. Kişileştirme mi, benzetme mi?

Örnek çözüm

“Akşam olunca sokak lambaları göz kırptı. Rüzgâr, ağaçlara bir şeyler fısıldıyordu. Deniz ise sakinleşmişti.” Bu parçada lambaların göz kırpması ve rüzgârın fısıldaması kişileştirmedir; insan özelliği verilmiştir. Soru “Bu parçada hangi söz sanatı vardır?” diye soruyorsa, kişileştirmeyi işaretlemek gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Her gün üç kişileştirme cümlesi yaz; verilen insan özelliğini işaretle. Ardından aynı cümleyi kişileştirmesiz yazıp farkı göster. Bu alıştırma, sanatı pekiştirir. Yanlış yapılan soruları ayrı bir deftere not almak, eksik kalan konuyu hemen gösterir.

İlgili içerik

• 5. Sınıf Söz Sanatları Testleri
• 5. Sınıf Söz Sanatları Testi-1
• 5. Sınıf Söz Sanatları Testi-3
• Söz Sanatları Konu Anlatımı (KonuVakti)

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026