Bu sayfadaki 20 soruluk test, 5. sınıf Türkçe dersi isimler konusunun isim tamlamaları ve ismin hâl ekleri bölümünü ölçer. İsimler, cümlede hâl ekleriyle görev kazanır: “kitap” (yalın), “kitabı” (belirtme), “kitaba” (yönelme), “kitapta” (bulunma), “kitaptan” (ayrılma). İsim tamlaması ise iki ismin anlamca birleşmesiyle kurulur: “okul çantası”. Aşağıda hâl eklerini ve isim tamlamalarını tanıma yollarını bulacaksın.
Kazanım
İsmin hâl eklerini ve isim tamlamalarını tanır; bu yapıların cümledeki işlevini açıklar. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın; bu sayfada uydurma kod verilmez.)
Bu testte ne ölçülüyor?
- Hâl ekleri: Belirtme, yönelme, bulunma, ayrılma eklerini tanıma.
- Yalın hâl: Ek almamış isimleri belirleme.
- İsim tamlaması: İki ismin birleşmesiyle kurulan yapıları görme.
- Görev: Hâl eklerinin cümledeki işlevini açıklama.
Hâl ekleri
İsimler hâl ekleriyle cümledeki görevini kazanır. Belirtme eki “-ı/-i” (“kitabı aldı”), yönelme eki “-a/-e” (“eve gitti”), bulunma eki “-da/-de” (“evde kaldı”), ayrılma eki “-dan/-den” (“evden çıktı”) biçimindedir. Ek almayan isim ise yalın hâldedir.
Yalın hâl
Yalın hâldeki isim hiçbir hâl eki almamıştır: “Kitap masada.” cümlesinde “kitap” yalın hâldedir. Bu isim, cümlede özne görevindedir. Yalın hâl, diğer hâllerin temelidir; ekler bu biçime eklenir.
İsim tamlaması
- Örnek: “okul çantası”, “kapı kolu”.
- Belirten: “okul, kapı”.
- Belirtilen: “çanta, kol”.
- Ölçüt: İki isim anlamca birleşmiş mi?
Cümlede kullanım
Hâl ekleri ismin cümledeki görevini belirler: “Kitabı okudum.” cümlesinde “kitabı” belirtili nesnedir; “Kitaba baktım.” cümlesinde “kitaba” dolaylı tümleçtir. Bu görevler, eklerin anlamıyla birlikte öğrenilmelidir.
İsim tamlamalarında anlam
İsim tamlamaları, iki ismi birleştirerek yeni bir kavram oluşturur: “okul çantası” artık bir çanta türüdür. Bu yapılar, anlatımı kısaltır ve somutlaştırır. Tamlamayı oluşturan sözcükler ayrı ayrı da kullanılabilir; ancak birlikte yeni bir anlam taşır.
Sık yapılan 3 hata
- Hâl ekini çoğul ekiyle karıştırmak. “-ler” çoğul, “-de” bulunma ekidir.
- Tamlamayı sıfat tamlaması sanmak. İki isim varsa isim tamlamasıdır.
- Eki yanlış yazmak. Ünsüz benzeşmesine dikkat edilmelidir.
Çözüm stratejisi: 4 adım
- Eki bul. İsim hangi eki almış?
- Görevi sor. Hangi soruya cevap veriyor?
- Tamlamayı kontrol et. İki isim mi birleşmiş?
- Anlamı yaz. Yapı cümlede ne anlatıyor?
Örnek çözüm
“Okul çantasını masaya bıraktı. Kitabı çantasından çıkardı. Bahçede arkadaşlarını bekledi.” Bu parçada “okul çantası” isim tamlamasıdır. “Masaya” yönelme, “kitabı” belirtme, “çantasından” ayrılma, “bahçede” bulunma hâlindedir. Soru “Bu parçada hangi isim tamlaması vardır?” diye soruyorsa, iki ismin birleştiği yapıyı işaretlemek gerekir.
Nasıl çalışmalı?
Her gün bir ismi dört hâl ekiyle çekimle ve cümlede kullan. Ardından üç isim tamlaması kurup anlamını yaz. Bu alıştırma, ekleri ve tamlamaları kalıcı hâle getirir.
İlgili içerik
Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026
5. Sınıf İsimler-4 için yorumlar
Yorumlar admin onayından sonra yayınlanır. En yeni yorumlar üstte görünür.