8. Sınıf Sıfat Fiil Testi-3

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 8. sınıf Türkçe dersi fiilimsiler konusunda sıfat-fiillerin ileri kullanımlarını ölçer. Sıfat-fiil tek başına bir ismi nitelediği gibi, aynı ismi iki sıfat-fiil birlikte de niteleyebilir: “dün aldığım, henüz okumadığım kitap”. Bu yapıda iki sıfat-fiil zincirleme çalışır. Ayrıca sıfat-fiil grubu cümlenin öznesi, nesnesi ya da tümleci olabilir. Aşağıda zincirleme sıfat-fiilleri, grubun öge görevini ve üç fiilimsi türünü birlikte ayırmayı bulacaksın.

Kazanım

Sıfat-fiillerin zincirleme kullanımını ve sıfat-fiil grubunun cümledeki öge görevini belirler; isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiili karıştırmadan ayırt eder. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• Zincirleme sıfat-fiil: Aynı ismi niteleyen iki sıfat-fiili bulma.
• Öge görevi: Sıfat-fiil grubunun özne, nesne veya tümleç olmasını ayırma.
• Kip karışıklığı: “-acak, -mış, -ar” eklerinin kip mi sıfat-fiil mi olduğunu belirleme.
• Tür ayrımı: Üç fiilimsi türünü eklerinden ayırt etme.

Zincirleme sıfat-fiil

Aynı ismi birden fazla sıfat-fiil niteleyebilir: “yıllardır beklediğim, bir türlü kavuşamadığım memleket”. Bu ifadede “beklediğim” ve “kavuşamadığım” sıfat-fiilleri aynı ismi, yani “memleket”i niteler. Zincirleme yapıda sıfat-fiiller arasında virgül bulunur; virgül, aynı isme bağlı olduklarını gösterir. Bu yapı, anlatıma yoğunluk katar ve şiirsel metinlerde sık görülür.

Zincirleme sıfat-fiili bulmak için önce nitelenen ismi, sonra o isme bağlanan sıfat-fiilleri işaretlemek gerekir. İkiden fazla sıfat-fiil de olabilir: “okuduğum, sevdiğim, yıllarca unutamadığım kitap”. Üç sıfat-fiil de “kitap” ismini niteler. Sorularda bu yapı, “Bu cümlede kaç sıfat-fiil vardır?” diye sorulduğunda sayıyı artırır.

Grup öge olunca

Sıfat-fiil grubu, nitelediği isimle birlikte cümlenin bir ögesi olur. “Dün okuldan gelen öğrenci benim kardeşim.” cümlesinde “dün okuldan gelen öğrenci” grubu öznedir. “Dün okuldan gelen öğrenciyi gördüm.” cümlesinde ise aynı grup nesne görevindedir. Grubun öge görevini bulmak için yükleme soru sormak yeterlidir: “Kim geldi?” → özne, “Kimi gördüm?” → nesne.

Kip mi, sıfat-fiil mi?

“-acak, -mış, -ar” ekleri hem kip hem sıfat-fiil kurabilir. “Yarın gelecek.” cümlesinde “gelecek” yüklemdir ve kip eki taşır. “Yarın gelecek misafirler” ifadesinde ise “gelecek” sözcüğü “misafirler” ismini niteler; sıfat-fiildir. Ayrım, sözcüğün cümledeki görevindedir: yüklemse kip, ismi niteliyorsa sıfat-fiil.

Üç türü birlikte ayırmak

• İsim-fiil: “-ma, -ış, -mak” → “okumak güzeldir”.
• Sıfat-fiil: “-an, -acak, -mış, -dık” → “okuyan çocuk”.
• Zarf-fiil: “-ken, -ınca, -arak, -madan” → “okuyarak geldi”.

Sık yapılan 3 hata

1. Zincirlemeyi tek sıfat-fiil sanmak. Virgülle sıralanan sıfat-fiillerin hepsi aynı ismi niteler; her birini ayrı saymak gerekir.
2. Grubu öge saymamak. Sıfat-fiil grubu, nitelediği isimle birlikte tek bir ögedir.
3. Kip ekiyle sıfat-fiil ekini karıştırmak. Önce yüklem olup olmadığına bakmak gerekir.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. Nitelenen ismi bul. Sıfat-fiil grubunun sonundaki ismi işaretle.
2. Sıfat-fiilleri say. Aynı isme bağlı kaç sıfat-fiil var?
3. Görevi belirle. Grup özne mi, nesne mi, tümleç mi?
4. Türü doğrula. Ek isim-fiil mi, sıfat-fiil mi, zarf-fiil mi gösteriyor?

Örnek çözüm

“Yıllardır beklediğim, bir türlü kavuşamadığım memleketime sonunda döndüm.” Bu cümlede “beklediğim” ve “kavuşamadığım” sıfat-fiilleri “memleketime” ismini niteler; zincirleme yapı vardır. Grup, “memleketime” ile birlikte dolaylı tümleç görevindedir. “Döndüm” ise çekimli fiildir. Soru “Bu cümlede kaç sıfat-fiil vardır?” diye soruyorsa, aynı isme bağlı iki sıfat-fiili saymak gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Aynı isme bağlı iki sıfat-fiil kurarak cümleler yaz: “sevdiğim, unutamadığım şehir”; “okuduğum, beğendiğim kitap”. Her cümlede nitelenen ismi ve sıfat-fiilleri işaretle. Ardından grubu farklı ögelere taşı: özne, nesne, tümleç. Bu alıştırma, zincirleme yapıyı ve öge görevini birlikte pekiştirir.

İlgili içerik

• 8. Sınıf Fiilimsiler Testleri (18 test)
• 8. Sınıf Sıfat Fiil Testi-1
• 8. Sınıf Sıfat Fiil Testi-4
• 8. Sınıf Türkçe Testleri

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026