7. Sınıf Fiillerde Kip ve Kişi Testi-5

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 7. sınıf Türkçe dersi fiillerde kip ve kişi konusunun genel tekrarını ölçer. Testte haber ve dilek kipleri, kişi ekleri, çekim tablosu, birleşik zaman ve kip kayması bir arada çıkar. Bu konu, fiil çekiminin tamamını kapsadığı için sorularda sık sık iç içe geçer. Aşağıda konunun haritasını, soru kalıplarını ve dört adımlı çözüm yolunu bulacaksın.

Kazanım

Haber ve dilek kiplerini, kişi eklerini ve birleşik zamanı bütün olarak açıklar; fiilin kipini ve kişisini doğru belirler. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın; bu sayfada uydurma kod verilmez.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• Kip: Haber ve dilek kiplerini ayırma.
• Kişi: Kişi eklerini belirleme.
• Birleşik zaman: Ek fiilin kurduğu yapıları tanıma.
• Kip kayması: Ek ile anlamın çelişmesini görme.

Konunun haritası

Kip ve kişi konusu üç soruya dayanır: “Zaman var mı?”, “Ek hangisi?”, “İşi kim yapıyor?” Bu üç soru, konunun tamamını kapsar. Zaman varsa haber kipi, yoksa dilek kipidir. Kişi ise özneye sorulan soruyla belirlenir.

Haber ve dilek kipleri

Haber kipleri zaman bildirir: “geldi, gelmiş, geliyor, gelecek, gelir”. Dilek kipleri zaman bildirmez: “gelmeli, gele, gelse, gel”. Ayrımı yapmak için fiile “ne zaman?” sorusunu sormak yeterlidir. Cevap alınıyorsa haber kipi, alınmıyorsa dilek kipidir.

Kişi ve birleşik zaman

• 1. tekil: geldim.
• 2. tekil: geldin.
• 3. tekil: geldi (eksiz).
• Birleşik: gelmişti, geliyormuş.
• Dilek: gelmeliyim, gelsem.
• Not: Üçüncü tekilde kişi eki yoktur.
• Not: Dilek kipleri zaman bildirmez.
• Not: Kip kaymasında ek ile anlam çelişir.
• Not: Haber kipleri zaman bildirir.
• Not: “Ne zaman?” sorusu kip ayrımını verir.
• Not: Kişi eki özneyi, kip eki zamanı gösterir.

Genel tekrar testinde üç tuzak

Birinci tuzak, dilek kipinde zaman aramaktır. İkincisi, üçüncü tekil kişiyi eksik saymaktır; kişi eki olmasa da kişi bellidir. Üçüncüsü, kip kaymasını görmemektir; “yarın geliyoruz” cümlesinde ek şimdiki, anlam gelecek zamandır. Bu üç tuzağı bilmek, seçenekleri hızla daraltmayı sağlar.

Çekim tablosu

Bir fiili altı kişiyle çekimlemek, kip-kişi ayrımını görünür kılar: “geldim, geldin, geldi, geldik, geldiniz, geldiler”. Aynı tablo dilek kiplerinde de kurulabilir: “gelmeliyim, gelmelisin, gelmeli…” Bu tablo, sorularda hızlı kontrol sağlar.

Sık yapılan 3 hata

1. Zaman sorusunu sormamak. Kip ayrımının ilk adımı budur.
2. Kişi ekini kip eki sanmak. “-im” kişi, “-dı” kiptir.
3. Kip kaymasını atlamak. Ek ile anlam çelişebilir.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. “Ne zaman?” sorusunu sor. Cevap varsa haber kipi.
2. Eki belirle. Kip ve kişi ekini ayır.
3. Kişiyi bul. Özneye soru sor.
4. Anlamı kontrol et. Kip kayması var mı?

Örnek çözüm

“Yarın erken kalkmalıyım. Dün gece geç yattım. Sabah zor kalktım ama derse yetiştim.” Bu parçada “kalkmalıyım” gereklilik kipidir ve zaman bildirmez. “Yattım” ve “kalktım” görülen geçmiş zaman, “yetiştim” de aynı kiptedir; üçü de birinci tekil kişiyle çekimlenmiştir. Soru “Bu parçada hangi kip yoktur?” diye soruyorsa, her fiili tek tek değerlendirmek gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Her gün bir fiili beş haber ve dört dilek kipinde çekimle; kişi eklerini ayrı renkle işaretle. Ardından kip kayması örnekleri yaz. Bu tablo, konuyu bütün olarak pekiştirir. Aynı konuyu farklı bir metinde yeniden denemek, öğrenilen bilgiyi kalıcı biçimde pekiştirir.

İlgili içerik

• 7. Sınıf Fiillerde Kip ve Kişi Testleri
• 7. Sınıf Fiillerde Kip ve Kişi Testi-3
• 7. Sınıf Fiillerde Kip ve Kişi Testi-4
• 7. sınıf fiiller konu anlatımı

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026