6. Sınıf Özne Yüklem Uyumu Testi-3

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 6. sınıf Türkçe dersi özne-yüklem uyumu konusunun genel tekrarını ölçer. Testte kişi ve sayı uyumu, insan dışı özneler, topluluk isimleri ve uyumsuzlukların düzeltilmesi bir arada çıkar. Bu konu, anlatım bozuklukları sorularının temelini oluşturur. Aşağıda uyum kurallarının haritasını, soru çözme sırasını ve sık yapılan hataları bulacaksın.

Kazanım

Özne-yüklem uyumunu bütün olarak denetler; kişi, sayı ve anlam bakımından uyumsuzlukları bulup düzeltir. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın; bu sayfada uydurma kod verilmez.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• Kişi uyumu: Özne ile yüklemin kişi bakımından uyumu.
• Sayı uyumu: Tekil-çoğul uyumu.
• İnsan dışı özne: Çoğul özneye tekil yüklem.
• Düzeltme: Uyumsuz cümleyi doğru biçime çevirme.

Uyum kurallarının haritası

Özne-yüklem uyumu üç ölçütle denetlenir: kişi, sayı ve anlam. Kişi uyumu “ben geldim” örneğinde görülür. Sayı uyumu tekil-çoğul ilişkisini kapsar. Anlam ölçütü ise topluluk isimlerinde devreye girer. Bu üç ölçüt, konunun tamamını kapsar.

Soru çözme sırası

Önce özneyi bul. Ardından insan mı, insan dışı mı olduğunu belirle. Sonra kişisini ve sayısını kontrol et. En sonunda yüklemin bu özelliklere uyup uymadığını incele. Uymuyorsa düzeltme yönünde karar ver.

Örnekler ve ölçütler

• Doğru: “Ben ve arkadaşım geldik.”
• Yanlış: “Ben ve arkadaşım geldi.”
• Doğru: “Kuşlar uçtu.”
• Ölçüt: Kişi ve sayı uyuyor mu?

Topluluk isimleri

Topluluk isimleri tekil görünse de çokluk anlatır: “Takım sahaya çıktı.” Bu cümlede yüklem tekil kalır; çünkü özne biçim olarak tekildir. Topluluk isimlerinde uyum, biçime göre değil anlama göre değerlendirilir.

Düzeltme örnekleri

“Ben ve arkadaşım geldi.” → “Ben ve arkadaşım geldik.” (kişi uyumu). “Kuşlar uçtular.” → “Kuşlar uçtu.” (insan dışı özne). “Takım çıktılar.” → “Takım çıktı.” (topluluk ismi). Bu üç örnek, en sık görülen uyumsuzlukları kapsar.

Sık yapılan 3 hata

1. Kişi uyumunu atlamak. “Ben ve arkadaşım geldi” yanlıştır.
2. İnsan dışı özneye çoğul yüklem vermek. “Kuşlar uçtular” yanlıştır.
3. Topluluk ismini çoğul yüklemle kullanmak. “Takım çıktılar” yanlıştır.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. Özneyi bul. Kim, ne?
2. Türünü belirle. İnsan mı, insan dışı mı, topluluk mu?
3. Kişi ve sayıyı kontrol et. Uyum var mı?
4. Gerekirse düzelt. Yüklemi uyumlu biçime çevir.

Örnek çözüm

“Ben ve arkadaşım sinemaya gittik. Film çok etkileyiciydi. İzleyiciler salondan çıktı.” Bu parçada ilk cümlede kişi uyumu doğrudur. “İzleyiciler” insan olduğu için “çıktı” ya da “çıktılar” kullanılabilir. Soru “Bu parçada uyumsuzluk var mıdır?” diye soruyorsa, her cümleyi ayrı değerlendirmek gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Her gün beş cümle yaz; özne ve yüklemi işaretle, uyumu kontrol et. Uyumsuz olanları düzelt ve gerekçesini yaz. Bu alıştırma, uyum bilincini geliştirir.

İlgili içerik

• 6. Sınıf Özne-Yüklem Uyumu Testleri
• 6. Sınıf Özne-Yüklem Uyumu Testi-2
• 6. Sınıf Özne-Yüklem Uyumu Testi-1
• Özne-Yüklem Uyumu Konu Anlatımı (KonuVakti)

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026