6. Sınıf Kök ve Ek Bilgisi Testi-4

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 6. sınıf Türkçe dersi çekim ekleri konusunu ölçer. Çekim ekleri, sözcüğün görevini ve zamanını belirtir; yeni sözcük türetmez: “ev-de, ev-den, gel-di, kitap-lar”. Bu ekler, sözcüğü cümleye bağlar. Aşağıda çekim eklerinin türlerini ve sık yapılan hataları bulacaksın.

Kazanım

Çekim eklerini tanır; hâl, çoğul, iyelik, zaman ve kişi eklerini ayırt ederek sözcüğün cümledeki görevini açıklar. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın; bu sayfada uydurma kod verilmez.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• Çoğul eki: “-ler/-lar” ile kurulan biçimleri tanıma.
• Hâl ekleri: Belirtme, yönelme, bulunma, ayrılma.
• İyelik eki: Aitlik bildiren ekleri belirleme.
• Zaman ve kişi: Fiil çekim eklerini ayırma.

Çekim eki nedir?

Çekim ekleri sözcüğün görevini belirtir, yeni sözcük türetmez. İsimlere gelen çekim ekleri çoğul, hâl ve iyelik bildirir: “evler, evde, evim”. Fiillere gelen çekim ekleri ise zaman ve kişi bildirir: “geldi, geliyorum”. Bu ekler sözcüğü cümleye bağlar.

İsim çekim ekleri

İsimlere gelen çekim ekleri üç grupta incelenir: çoğul (“-ler/-lar”), hâl (“-i, -e, -de, -den”) ve iyelik (“-im, -in, -i, -imiz, -iniz, -leri”). “Evlerimizden” sözcüğü “ev + ler + imiz + den” biçiminde çözümlenir; üç çekim eki almıştır.

Fiil çekim ekleri ve örnekler

• Zaman: “gel-di, gel-iyor, gel-ecek”.
• Kişi: “gel-dim, gel-din, gel-dik”.
• Ölçüt: Yeni sözcük mü türetilmiş?
• Dikkat: Çekim ekinden sonra yapım eki gelmez.

Çekim ve yapım eki farkı

Yapım eki yeni sözcük türetir; çekim eki ise görev belirtir. “Göz-lük” yapım eki almıştır; “göz-ler” ise çekim eki. Bu ayrım, eklerin türünü belirlemenin temelidir. Çekim eki alan sözcük, aynı kavramı anlatmaya devam eder.

Sık yapılan 3 hata

1. Çekim ekini yapım eki sanmak. “-lar” yeni sözcük türetmez.
2. İyelik ekini atlamak. “Evim” sözcüğünde iyelik vardır.
3. Ekleri tek tek ayırmamak. Yapı çözümlemesi zorlaşır.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. Kökü bul. Anlamlı en küçük parça hangisi?
2. Ekleri ayır. Hangi ekler var?
3. Türetmeyi kontrol et. Yeni sözcük doğmuş mu?
4. Türü belirle. Çekim mi, yapım mı?

Örnek çözüm

“Evlerimizden birkaçı bahçeye baktı. Kitapları masaya bıraktı. Gözlüğünü taktı.” Bu parçada “ev-ler-imiz-den” üç çekim eki almıştır. “Kitap-lar-ı” çekim eki, “göz-lük” ise yapım eki içerir. Soru “Bu parçada hangi sözcük yalnızca çekim eki almıştır?” diye soruyorsa, yeni sözcük türetmeyen ekleri işaretlemek gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Her gün on sözcük yaz; kökünü ve çekim eklerini ayır. Ardından eklerin türünü belirt. Bu alıştırma, ek bilgisini geliştirir. Aynı konuyu farklı bir metinde yeniden denemek, öğrenilen bilgiyi kalıcı biçimde pekiştirir.

İlgili içerik

• 6. Sınıf Kök ve Ek Bilgisi Testleri
• 6. Sınıf Kök ve Ek Bilgisi Testi-3
• 6. Sınıf Kök ve Ek Bilgisi Testi-5
• 6. Sınıf Kök ve Ek Bilgisi Konu Anlatımı

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026