5. Sınıf İkilemeler ve Pekiştirmeler Testi-3

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 5. sınıf Türkçe dersi pekiştirmeler konusunu ölçer. Pekiştirme, bir sıfatın anlamını güçlendirmek için sözcüğün başına harf ya da hece eklenerek yapılır: “bembeyaz, kıpkırmızı, masmavi, sımsıcak, yemyeşil”. Pekiştirmeler anlatıma yoğunluk katar. Aşağıda pekiştirme kurmayı, ikilemeden farkını ve sık yapılan hataları bulacaksın.

Kazanım

Pekiştirmelerin nasıl kurulduğunu açıklar; pekiştirmeleri ikilemelerden ayırt eder ve cümlede doğru kullanır. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın; bu sayfada uydurma kod verilmez.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• Kuruluş: “m, p, s, r” harfleriyle yapılan pekiştirmeleri tanıma.
• Anlam: Pekiştirmenin sıfata kattığı yoğunluğu görme.
• Ayrım: Pekiştirmeyi ikilemeden ayırma.
• Kullanım: Pekiştirmeyi cümlede doğru kullanma.

Pekiştirme nedir?

Pekiştirme, bir sıfatın anlamını güçlendirmek için yapılan bir yapıdır. “Beyaz” sıfatı “bembeyaz” biçiminde pekiştirilir. “Kırmızı” → “kıpkırmızı”, “mavi” → “masmavi”, “sıcak” → “sımsıcak”, “yeşil” → “yemyeşil”. Pekiştirme, anlatıma yoğunluk ve canlılık katar.

Kuruluş biçimi

Pekiştirme genellikle sözcüğün ilk hecesine “m, p, s, r” harflerinden biri eklenerek yapılır: “be-m-beyaz”, “kı-p-kırmızı”, “ma-s-mavi”, “ye-m-yeşil”. Bazen sözcüğün tamamı tekrarlanır: “sıcak sıcak”. Bu yapılar, sıfatın anlamını güçlendirir.

Pekiştirme ve ikileme

• Pekiştirme: “Bembeyaz bir sayfa.”
• İkileme: “Yavaş yavaş yürüdü.”
• Ölçüt: Sıfat mı güçleniyor, eylem mi?
• Dikkat: Pekiştirme sıfatlarda, ikileme genellikle zarflarda görülür.

Cümlede kullanım

Pekiştirmeler cümlede sıfat görevinde kullanılır: “Bahçede yemyeşil çimenler vardı.”, “Sımsıcak bir çorba içtik.” Bu kullanımlar, anlatımı somutlaştırır. Pekiştirme olmadan cümle yine kurulur ama anlamın gücü azalır.

Pekiştirmelerin metne katkısı

Pekiştirmeler anlatımı somut ve canlı kılar. “Yemyeşil çimenler” ifadesi, “yeşil çimenler” ifadesinden daha güçlü bir görüntü oluşturur. Bu yüzden pekiştirmeler, özellikle betimleyici metinlerde anlatımı güçlendirmek için kullanılır.

Sık yapılan 3 hata

1. Pekiştirmeyi ikileme sanmak. Pekiştirme sıfatı güçlendirir.
2. Yanlış harf eklemek. Kalıplaşmış biçim korunmalıdır.
3. Her sıfatı pekiştirmeye çalışmak. Her sıfatın pekiştirmesi yoktur.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. Sıfatı bul. Pekiştirilen sözcük hangisi?
2. Yapıyı incele. Harf ya da hece eklenmiş mi?
3. Anlamı sor. Yoğunluk artmış mı?
4. Türü adlandır. Pekiştirme mi, ikileme mi?

Örnek çözüm

“Sabah bahçeye çıktık. Yemyeşil çimenlerin üzerinde oturduk. Annem sımsıcak bir çay getirdi.” Bu parçada “yemyeşil” ve “sımsıcak” pekiştirmedir; sıfatların anlamı güçlenmiştir. “Üzerinde oturduk” ifadesinde ise ikileme yoktur. Soru “Bu parçada hangi sözcük pekiştirmedir?” diye soruyorsa, başına harf eklenmiş sıfatı işaretlemek gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Her gün beş sıfat seç; pekiştirmeli biçimini yaz ve bir cümlede kullan. Ardından pekiştirmesiz biçimiyle karşılaştırıp anlam farkını belirt. Bu alıştırma, pekiştirmeleri kalıcı hâle getirir. Bu yöntem kalıcı öğrenme sağlar. Yanlış yapılan soruları ayrı bir deftere not almak, eksik kalan konuyu hemen gösterir.

İlgili içerik

• 5. Sınıf Türkçe Testleri
• 5. Sınıf İkilemeler ve Pekiştirmeler Testi-2
• 5. Sınıf İkilemeler ve Pekiştirmeler Testi-4
• 5. Sınıf Türkçe Testleri

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026