5. Sınıf Eş Sesli ve Yakın Anlamlı Testi-3

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 5. sınıf Türkçe dersi eş sesli ve yakın anlamlı sözcükler konusunun genel tekrarını ölçer. Testte eş sesli sözcükler, yakın anlamlı çiftler, eş anlamlılıkla ayrım ve bağlamdan anlam bulma bir arada çıkar. Bu konu, sözcükte anlam sorularının en çok karıştırılan bölümüdür. Aşağıda kavramların özetini, soru çözme sırasını ve sık yapılan hataları bulacaksın.

Kazanım

Eş sesli ve yakın anlamlı sözcükleri tanır; bu ilişkileri eş anlamlılıktan ayırt eder ve bağlama göre anlamı belirler. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın; bu sayfada uydurma kod verilmez.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• Eş seslilik: Aynı yazılışlı, farklı anlamlı sözcükler.
• Yakın anlam: Benzer ama farklı ton taşıyan çiftler.
• Eş anlamlılık: Aynı kavramı veren sözcükler.
• Bağlam: Cümlenin hangi anlamı desteklediği.

Üç ilişkinin özeti

Eş sesli sözcüklerin yazılışı aynı, anlamı farklıdır. Yakın anlamlı sözcüklerin yazılışı farklı, anlamı benzerdir. Eş anlamlı sözcüklerin ise yazılışı farklı, anlamı aynıdır. Bu üç ölçüt, soruların tamamını kapsar. Önce yazılışa, sonra anlama bakmak gerekir.

Soru çözme sırası

Birinci adım yazılışı karşılaştırmaktır. İkinci adım anlamların aynı, benzer ya da farklı olduğunu belirlemektir. Üçüncü adım cümlede yer değiştirme testini uygulamaktır. Dördüncü adım ise ilişkiyi adlandırmaktır. Bu sıra, karışık sorularda hatayı azaltır.

Örnekler

• Eş sesli: “çay” (içecek/akarsu).
• Yakın anlam: “korku–endişe”.
• Eş anlam: “yanıt–cevap”.
• Ölçüt: Yazılış aynı mı, anlam aynı mı?

Bağlamın rolü

Eş sesli sözcüklerin anlamı cümlede netleşir. “Kaz gölde yüzüyor.” cümlesinde “kaz” hayvandır; “Kuyuyu kazdı.” cümlesinde ise eylem köküdür. Bu yüzden sözcüğü tek başına değil, cümle içinde değerlendirmek gerekir.

Sık yapılan 3 hata

1. Üç ilişkiyi karıştırmak. Her ilişkinin ölçütü farklıdır.
2. Cümleyi okumadan karar vermek. Bağlam belirleyicidir.
3. Ton farkını atlamak. Yakın anlamlılar tam örtüşmez.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. Yazılışı karşılaştır. Aynı mı, farklı mı?
2. Anlamı karşılaştır. Aynı, benzer, farklı?
3. Cümlede dene. Yer değiştir, anlam bozuluyor mu?
4. İlişkiyi adlandır. Üç ilişkiden hangisi?

Örnek çözüm

“Çay kenarında yürüdük; sonra bir çay içtik. Kardeşim korkuyla anneme sarıldı; annemde ise bir endişe vardı.” Bu parçada “çay” eş sesli, “korku–endişe” yakın anlamlıdır. Soru “Bu parçada hangi anlam ilişkisi vardır?” diye soruyorsa, iki ilişkiyi ayrı ayrı belirtmek gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Bir defter sayfasını üçe böl: eş sesli, yakın anlam, eş anlam. Her gün beş örnek yazıp doğru bölüme yerleştir. Ardından her örneği cümlede kullan. Bu tablo, üç ilişkiyi kalıcı hâle getirir. Aynı konuyu farklı bir metinde yeniden denemek, öğrenilen bilgiyi kalıcı biçimde pekiştirir.

İlgili içerik

• 5. Sınıf Türkçe Testleri
• 5. Sınıf Eş Sesli ve Yakın Anlamlı Testi-1
• 5. Sınıf Eş Sesli ve Yakın Anlamlı Testi-2
• Sözcükte Anlam Konu Anlatımı (KonuVakti)

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026