5. Sınıf Eş Sesli ve Yakın Anlamlı Testi-2

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 5. sınıf Türkçe dersi eş sesli ve yakın anlamlı sözcükler konusunun cümlede anlam bölümünü ölçer. Eş sesli sözcüklerin yazılışı aynı, anlamı farklıdır: “yüz” (sayı), “yüz” (surat). Cümledeki diğer sözcükler hangi anlamın kastedildiğini gösterir. “Yüz kişi geldi.” cümlesinde sayı, “Yüzü güldü.” cümlesinde surat anlamı vardır. Aşağıda bağlamdan anlamı bulma yollarını ve sık yapılan hataları bulacaksın.

Kazanım

Eş sesli sözcüklerin cümlede kazandığı anlamı belirler; bağlamdan yararlanarak doğru anlamı seçer. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın; bu sayfada uydurma kod verilmez.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• Eş seslilik: Yazılışı aynı, anlamı farklı sözcükleri tanıma.
• Bağlam: Cümlenin hangi anlamı desteklediğini belirleme.
• Örnek: Eş sesli sözcükleri cümlede kullanma.
• Ayrım: Eş sesliliği eş anlamlılıktan ayırma.

Eş seslilik nedir?

Eş sesli sözcükler yazılışları aynı, anlamları farklı olan sözcüklerdir: “çay” (içecek/akarsu), “dal” (ağaç dalı), “yüz” (sayı/surat), “kaz” (hayvan/kazmak eylemi). Bu sözcükler tek başına okunduğunda anlam belirsizdir; cümle içinde netleşir. Eş seslilik, dilin ilginç özelliklerinden biridir.

Bağlamdan anlam bulma

Eş sesli bir sözcüğün anlamını cümledeki diğer sözcükler belirler. “Çay kenarında oturduk.” cümlesinde “çay” akarsu; “Bir çay içtik.” cümlesinde içecektir. “Kıyıya demir attı.” cümlesinde “demir” gemi çapasıdır. Bu yüzden cümlenin tamamını okumak zorunludur.

Örnek kullanımlar

• “Yüz”: “Yüz kişi geldi.” (sayı)
• “Yüz”: “Yüzü güldü.” (surat)
• “Dal”: “Dalından bir yaprak düştü.”
• “Dal”: “Ringde bir dal daha yaptı.” (spor terimi)

Eş sesli ile eş anlamlı

Eş sesli sözcüklerin yazılışı aynıdır ama anlamları farklıdır. Eş anlamlı sözcüklerin ise yazılışı farklı, anlamı aynıdır: “hekim–doktor”. Bu ayrımı yapmak için önce yazılışa, sonra anlama bakmak gerekir. Karışık sorularda bu sıra belirleyicidir.

Sık yapılan 3 hata

1. Cümleyi okumadan karar vermek. Anlam bağlamda belirlenir.
2. Eş sesliyi eş anlamlı sanmak. Anlamlar farklıdır.
3. Yalnızca bilinen anlamı düşünmek. İkinci anlam gözden kaçar.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. Cümleyi oku. Sözcüğün çevresine bak.
2. Anlamı dene. Bilinen anlam uyuyor mu?
3. İkinci anlamı dene. Cümleye uyan başka anlam var mı?
4. Sonucu yaz. Hangi anlam kastediliyor?

Örnek çözüm

“Kıyıya demir attık. Çay kenarında bir çay söyledik. Kardeşim yüz metre koştu.” Bu parçada “demir” gemi çapası, “çay” iki farklı anlamda kullanılmıştır. “Yüz” ise sayı anlamındadır. Soru “Bu parçada hangi sözcük iki farklı anlamda kullanılmıştır?” diye soruyorsa, eş sesli sözcüğü işaretlemek gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Her gün üç eş sesli sözcük seç; her anlamıyla birer cümle kur. Ardından cümleleri karıştırıp anlamları bul. Bu alıştırma, bağlam duyarlılığını geliştirir.

İlgili içerik

• 5. Sınıf Türkçe Testleri
• 5. Sınıf Eş Sesli ve Yakın Anlamlı Testi-1
• 5. Sınıf Eş Sesli ve Yakın Anlamlı Testi-3
• Sözcükte Anlam Konu Anlatımı (KonuVakti)

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026