6. Sınıf Kök ve Ek Bilgisi Testi-10

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 6. sınıf Türkçe dersi kök ve ek bilgisi konusunun ileri uygulamasını ölçer. Testte kök-ek çözümlemesi, yapım ve çekim eklerinin sırası, gövde kavramı ve eklerin anlam katkısı sorulur. “Gözlükçülere” sözcüğü “göz + lük + çü + ler + e” biçiminde çözümlenir. Aşağıda ileri düzey çözümleme yollarını bulacaksın.

Kazanım

Kök ve ekleri ileri düzeyde çözümler; yapım ve çekim eklerinin sırasını ve işlevini açıklar. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın; bu sayfada uydurma kod verilmez.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• Çözümleme: Çok ekli sözcükleri ayırma.
• Sıra: Yapım ve çekim eklerinin yerini belirleme.
• Gövde: Ara katmanları görme.
• İşlev: Eklerin görevini açıklama.

Çok ekli sözcükler

Bazı sözcükler birden fazla ek alır: “gözlükçülere”. Bu sözcük “göz + lük + çü + ler + e” biçiminde çözümlenir. “-lük” ve “-çü” yapım, “-ler” çekim, “-e” yönelme hâl ekidir. Çok ekli sözcüklerde sırayı korumak gerekir.

Eklerin sırası

Yapım ekleri köke yakın, çekim ekleri ise sonda yer alır. “Gözlükçülere” sözcüğünde bu sıra açıkça görülür. Sıra bozulursa sözcük anlamsız hâle gelir. Bu kural, çözümlemeyi hızlandırır ve eklerin türünü sezdirir.

Örnekler ve ölçütler

• “Kitap-lık”: yapım + çekim yok.
• “Kitap-lık-tan”: yapım + çekim.
• “Gel-iş-tir-di”: yapım + yapım + çekim.
• Ölçüt: Eklerin sırası doğru mu?
• Ölçüt: Ara gövde görülmüş mü?

Gövdeyi bulmak

Çok ekli sözcüklerde ara gövdeyi bulmak gerekir. “Gözlükçülere” sözcüğünde “gözlük” bir gövde, “gözlükçü” ise yeni bir gövdedir. Gövdeyi görmek, sözcüğün hangi aşamalarda türetildiğini gösterir ve yapıyı netleştirir.

Çözümlemede son kontrol

Yapıyı yazdıktan sonra sözcüğü eklerinden yeniden kurmak gerekir. Kök ve ekler birleştiğinde sözcük doğuyorsa çözümleme doğrudur. Bu kontrol, hataları hemen gösterir.

Sık yapılan 3 hata

1. Ekleri sırasız ayırmak. Yapı karışır.
2. Ara gövdeyi atlamak. Türetme zinciri görülmez.
3. Çekim ekini yapım sanmak. Tür yanlış belirlenir.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. Sondan başla. Ekleri tek tek çıkar.
2. Ara gövdeyi işaretle. Türetme aşamalarını yaz.
3. Türleri belirle. Yapım mı, çekim mi?
4. Yapıyı yaz. Kök + ekler biçiminde göster.

Örnek çözüm

“Gözlükçülere uğradık. Kitaplığımızdan bir kitap aldık. Bahçedeki ağaçlar yeşerdi.” Bu parçada “göz-lük-çü-ler-e” çözümlenir. Ara gövde “gözlük” ve “gözlükçü”dür. Soru “Bu sözcük kaç yapım eki almıştır?” diye soruyorsa, yalnızca yapım eklerini saymak gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Her gün beş çok ekli sözcük yaz; kök, gövde ve eklerine ayır. Ardından eklerin türünü belirt. Bu alıştırma, ileri düzey çözümlemeyi pekiştirir. Aynı konuyu farklı bir metinde yeniden denemek, öğrenilen bilgiyi kalıcı biçimde pekiştirir.

İlgili içerik

• 6. Sınıf Kök ve Ek Bilgisi Testleri
• 6. Sınıf Kök ve Ek Bilgisi Testi-8
• 6. Sınıf Kök ve Ek Bilgisi Testi-5
• 6. Sınıf Kök ve Ek Bilgisi Konu Anlatımı

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026