6. Sınıf Kök ve Ek Bilgisi Testi-6

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 6. sınıf Türkçe dersi kök ve ek bilgisi konusunun gövde kavramı bölümünü ölçer. Gövde, köke yapım eki eklenmesiyle oluşan yeni parçadır: “göz-lük” sözcüğünde “gözlük” bir gövdedir. Gövdeye yeni yapım ekleri eklenebilir: “gözlük-çü”. Aşağıda gövde kavramını ve sık yapılan hataları bulacaksın.

Kazanım

Gövde kavramını tanır; kök, gövde ve ek ilişkisini örneklerle açıklar. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın; bu sayfada uydurma kod verilmez.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• Gövde: Yapım eki almış parçayı tanıma.
• Kök-gövde ilişkisi: İki kavramı ayırma.
• Zincirleme türetme: Gövdeye ek eklenmesini görme.
• Uygulama: Sözcüğü kök, gövde ve ek olarak çözümleme.

Gövde nedir?

Gövde, köke yapım eki eklenmesiyle oluşan yeni parçadır. “Göz” köküne “-lük” eklenince “gözlük” gövdesi doğar. Bu gövde artık yeni bir sözcüktür ve kendisine yeni ekler alabilir: “gözlük-çü”, “gözlük-çü-lük”. Gövde, kökle ek arasındaki ara katmandır.

Gövdeye ek eklenmesi

Gövdeye yeni yapım ekleri eklenebilir: “gözlük-çü-lük” sözcüğünde “gözlük” gövde, “-çü” ve “-lük” yapım ekidir. Bu zincirleme türetme, dilin sözcük üretme gücünü gösterir. Her yeni ek, sözcüğe yeni bir anlam katmanı ekler.

Örnekler ve ölçütler

• Kök: “göz”.
• Gövde: “gözlük”.
• Yeni gövde: “gözlükçü”.
• Ölçüt: Yapım eki almış mı?

Kök ve gövde farkı

Kök, sözcüğün anlamlı en küçük parçasıdır ve ek almamıştır. Gövde ise en az bir yapım eki almış parçadır. “Göz” kök, “gözlük” gövdedir. Bu ayrım, yapı sorularının temelidir ve çözümlemeyi kolaylaştırır.

Gövde ve yapı çözümlemesi

Gövdeyi bulmak, çok ekli sözcükleri çözümlemenin anahtarıdır. “Gözlükçüler” sözcüğünde “gözlük” ve “gözlükçü” ara gövdedir. Bu katmanlar, sözcüğün hangi aşamalarda türetildiğini gösterir.

Sık yapılan 3 hata

1. Gövdeyi kök sanmak. “Gözlük” kök değil gövdedir.
2. Çekim ekini gövde yapmak. Çekim eki gövde oluşturmaz.
3. Zincirlemeyi atlamak. Gövdeye ek eklenebilir.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. Kökü bul. Ek almamış parça hangisi?
2. Yapım ekini ayır. Gövde oluşmuş mu?
3. Zinciri kontrol et. Gövdeye yeni ek gelmiş mi?
4. Yapıyı yaz. Kök + gövde + ek biçiminde göster.

Örnek çözüm

“Gözlükçüye uğradık. Kitaplığımızdan bir kitap aldık. Bahçedeki ağaçlar yeşerdi.” Bu parçada “göz” kök, “gözlük” gövde, “gözlükçü” yeni gövdedir. “Kitap-lık” da gövde oluşturur. Soru “Bu parçada hangi sözcük gövdedir?” diye soruyorsa, yapım eki almış parçayı işaretlemek gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Her gün beş sözcük seç; kökünü, gövdesini ve eklerini yaz. Ardından gövdeye yeni bir ek ekleyip yeni sözcük türet. Bu alıştırma, gövde kavramını pekiştirir. Her tekrarda süreyi biraz kısaltmak, hız kazandırır ve soru çözerken duyulan güveni artırır.

İlgili içerik

• 6. Sınıf Kök ve Ek Bilgisi Testleri
• 6. Sınıf Kök ve Ek Bilgisi Testi-5
• 6. Sınıf Kök ve Ek Bilgisi Testi-7
• 6. Sınıf Kök ve Ek Bilgisi Konu Anlatımı

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026