8. Sınıf Yazım Kuralları Testi-2

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 8. sınıf Türkçe dersi yazım kuralları konusunda “de/da” ve “ki” yazımını ölçer. Bu iki ek, yazım yanlışlarının en sık görüldüğü alandır; çünkü aynı harfler hem bağlaç hem ek olarak kullanılır. “Ben de geldim.” cümlesinde “de” bağlaçtır ve ayrı yazılır; “Evde kimse yok.” cümlesinde “-de” hâl ekidir ve bitişik yazılır. Aşağıda iki yapının ayrımını, pratik testleri ve sık yapılan hataları bulacaksın.

Kazanım

Bağlaç olan “de/da” ile hâl eki olan “-de/-da”yı; bağlaç olan “ki” ile ek olan “-ki”yi ayırt eder ve doğru yazar. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• de/da ayrımı: Bağlacın ayrı, hâl ekinin bitişik yazılması.
• ki ayrımı: Bağlacın ayrı, ekin bitişik yazılması.
• Anlam testi: Sözcüğü cümleden çıkararak tür belirleme.
• Düzeltme: Yanlış yazılmış cümleyi doğru biçime çevirme.

“de/da” testi

“de/da”nın türünü anlamanın en güvenli yolu, onu cümleden çıkarmaktır. “Ben de geldim.” cümlesinden “de” çıkarıldığında “Ben geldim.” cümlesi kurulur; anlam bozulmaz, yalnızca “ben de” vurgusu kaybolur. Bu yüzden “de” bağlaçtır ve ayrı yazılır. “Evde kimse yok.” cümlesinden “-de” çıkarıldığında “Ev kimse yok.” gibi bozuk bir cümle çıkar; bu yüzden “-de” hâl ekidir ve bitişik yazılır.

Bağlaç olan “de/da” hiçbir zaman “te/ta”ya dönüşmez: “Kitap da masada.” yazımı doğrudur. Hâl eki ise ünsüz benzeşmesine uyar: “Kitapta, ağaçta”. Bu ayrım, yazım sorularında hızlı bir kontrol sağlar.

“ki” ayrımı

“ki” bağlacı iki cümleyi bağlar ve her zaman ayrı yazılır: “Duydum ki gelmişsin.”, “Öyle yoruldum ki uyuyakaldım.” Ek olan “-ki” ise sözcüğe bitişik yazılır ve aitlik, zaman ya da yer bildirir: “Masandaki kitap”, “Yarınki sınav”, “Benimki daha güzel”. Ayrımı yapmak için “ki”den önce tam bir cümle olup olmadığına bakmak gerekir; cümle varsa bağlaçtır.

“de/da” ile noktalama ilişkisi

Bağlaç olan “de/da” kendisinden önceki sözcükten ayrı yazılır ve genellikle virgülle birlikte kullanılmaz. “Ali de geldi.” cümlesinde virgül yoktur. Ancak vurgu için “Ali de, Ayşe de geldi.” biçiminde virgül kullanılabilir. Bu ayrıntı, noktalama-yazım sorularında karşımıza çıkar.

Sık yapılan 3 hata

1. Bağlacı eke bitiştirmek. “Geldimde” yanlıştır; “Geldim de” doğrudur.
2. Eki bağlaç gibi ayırmak. “Ev de kimse yok.” yanlıştır; “Evde” doğrudur.
3. “ki”yi her yerde ayrı yazmak. “Yarın ki sınav” yanlıştır; “Yarınki” doğrudur.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. Sözcüğü çıkar. Anlam bozulmuyorsa “de/da” bağlaçtır.
2. Cümle var mı? “ki”den önce cümle varsa bağlaçtır.
3. Eki kontrol et. Aitlik, zaman, yer bildiriyorsa bitişik yazılır.
4. Yazımı doğrula. Ünsüz benzeşmesi var mı?

Örnek çözüm

“Sen de mi geldin, yoksa yalnızca ben mi geldim?” Bu cümlede “de” bağlaçtır; “sen de” vurgusu vardır ve çıkarıldığında cümle bozulmaz. “Yalnızca” sözcüğü ise sınırlama bildirir. “Sınıftaki öğrenciler de bahçeye çıktı.” cümlesinde “sınıftaki” bitişik yazılır; çünkü “-ki” yer bildiren ektir. “de” ise bağlaçtır ve ayrı yazılır. Soru “Bu cümlede yazım yanlışı var mıdır?” diye soruyorsa, her “de/da” ve “ki”yi tek tek test etmek gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Her gün bir paragraf al; “de/da” ve “ki” geçen yerleri işaretle. “de/da” için çıkarma testini uygula, “ki” için cümle testini yap. Yanlış olanları düzeltip yanına kuralını yaz. Bu alıştırma, iki yapıyı kısa sürede kalıcı hâle getirir.

İlgili içerik

• 8. Sınıf Yazım Kuralları Testleri (6 test)
• 8. Sınıf Yazım Kuralları Testi-1
• 8. Sınıf Noktalama İşaretleri Testi-9
• 8. Sınıf Türkçe Testleri

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026