7. Sınıf Yazım Kuralları Testi-2

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 7. sınıf Türkçe dersi yazım kuralları konusunun “de/da” ve “ki” yazımını ölçer. Bu iki ek, yazım yanlışlarının en sık görüldüğü alandır; çünkü aynı harfler hem bağlaç hem ek olarak kullanılır. “Ben de geldim.” cümlesinde “de” bağlaçtır ve ayrı yazılır; “Evde kimse yok.” cümlesinde “-de” hâl ekidir ve bitişik yazılır. Aşağıda iki yapının ayrımını, pratik testleri ve sık yapılan hataları bulacaksın.

Kazanım

Bağlaç olan “de/da” ile hâl eki olan “-de/-da”yı; bağlaç olan “ki” ile ek olan “-ki”yi ayırt eder ve doğru yazar. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın; bu sayfada uydurma kod verilmez.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• de/da ayrımı: Bağlacın ayrı, hâl ekinin bitişik yazılması.
• ki ayrımı: Bağlacın ayrı, ekin bitişik yazılması.
• Anlam testi: Sözcüğü cümleden çıkararak tür belirleme.
• Düzeltme: Yanlış yazılmış cümleyi doğru biçime çevirme.

“de/da” testi

“de/da”nın türünü anlamanın en güvenli yolu onu cümleden çıkarmaktır. “Ben de geldim.” cümlesinden “de” çıkarıldığında “Ben geldim.” cümlesi kurulur; anlam bozulmaz. Bu yüzden “de” bağlaçtır ve ayrı yazılır. “Evde kimse yok.” cümlesinden “-de” çıkarıldığında “Ev kimse yok.” gibi bozuk bir cümle çıkar; bu yüzden “-de” hâl ekidir ve bitişik yazılır.

“ki” ayrımı

“ki” bağlacı iki cümleyi bağlar ve her zaman ayrı yazılır: “Duydum ki gelmişsin.”, “Öyle yoruldum ki uyuyakaldım.” Ek olan “-ki” ise bitişik yazılır ve aitlik, zaman ya da yer bildirir: “Masandaki kitap”, “Yarınki sınav”, “Benimki daha güzel”. Ayrımı yapmak için “ki”den önce tam bir cümle olup olmadığına bakmak gerekir.

Kısa testler

• Çıkarma: “de/da” çıkarılınca anlam bozulmuyorsa bağlaç.
• Cümle testi: “ki”den önce cümle varsa bağlaç.
• Ek testi: “-ki” aitlik/zaman/yer bildiriyorsa bitişik.
• Yazım: Bağlaç “te/ta”ya dönüşmez.
• Noktalama: Bağlaç virgülle ayrılmaz.
• Ek: “-de” bitişik yazılır.
• “ki”: Ek ise bitişik, bağlaç ise ayrı.
• Test: Çıkarınca anlam bozulmuyorsa bağlaçtır.

“de/da” ile noktalama

Bağlaç olan “de/da” kendisinden önceki sözcükten ayrı yazılır ve genellikle virgülle birlikte kullanılmaz. “Ali de geldi.” cümlesinde virgül yoktur. Ancak vurgu için “Ali de, Ayşe de geldi.” biçiminde virgül kullanılabilir. Bu ayrıntı, noktalama-yazım sorularında karşımıza çıkar.

Sık yapılan 3 hata

1. Bağlacı eke bitiştirmek. “Geldimde” yanlıştır; “Geldim de” doğrudur.
2. Eki bağlaç gibi ayırmak. “Ev de kimse yok.” yanlıştır; “Evde” doğrudur.
3. “ki”yi her yerde ayrı yazmak. “Yarın ki sınav” yanlıştır; “Yarınki” doğrudur.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. Sözcüğü çıkar. Anlam bozulmuyorsa “de/da” bağlaçtır.
2. Cümle var mı? “ki”den önce cümle varsa bağlaçtır.
3. Eki kontrol et. Aitlik, zaman, yer bildiriyorsa bitişik yazılır.
4. Yazımı doğrula. Ünsüz benzeşmesi var mı?

Örnek çözüm

“Sen de mi geldin, yoksa yalnızca ben mi geldim?” Bu cümlede “de” bağlaçtır; çıkarıldığında cümle bozulmaz. “Sınıftaki öğrenciler de bahçeye çıktı.” cümlesinde “sınıftaki” bitişik yazılır; çünkü “-ki” yer bildiren ektir. “de” ise bağlaçtır ve ayrı yazılır. Soru “Bu cümlede yazım yanlışı var mıdır?” diye soruyorsa, her “de/da” ve “ki”yi tek tek test etmek gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Her gün bir paragraf al; “de/da” ve “ki” geçen yerleri işaretle. “de/da” için çıkarma testini, “ki” için cümle testini uygula. Yanlış olanları düzeltip yanına kuralını yaz. Çalışmayı sesli yapmak, cümlenin akışını duymayı ve duraklama yerlerini sezmeyi kolaylaştırır.

İlgili içerik

• 7. Sınıf Yazım Kuralları Testleri
• 7. Sınıf Yazım Kuralları Testi-3
• 7. Sınıf Noktalama İşaretleri Testleri
• 7. Sınıf Türkçe Testleri

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026