7. Sınıf Sözcükler Arası Anlam İlişkileri Test-4

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 7. sınıf Türkçe dersi sözcükler arası anlam ilişkileri konusunun eş seslilik ve genel tekrar bölümünü ölçer. Eş sesli sözcüklerin yazılışı aynı, anlamı farklıdır: “yüz” (sayı/surat), “çay” (içecek/akarsu), “dal” (ağaç dalı/gövdeye atılan). Bu sözcüklerin hangi anlamda kullanıldığını cümledeki diğer sözcükler belirler. Aşağıda eş seslileri ayırt etme yollarını, bağlamın rolünü ve sık yapılan hataları bulacaksın.

Kazanım

Eş sesli sözcükleri tanır; cümle bağlamından hangi anlamda kullanıldığını belirler ve diğer anlam ilişkilerinden ayırt eder. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın; bu sayfada uydurma kod verilmez.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• Eş seslilik: Aynı yazılışlı, farklı anlamlı sözcükleri bulma.
• Bağlam: Cümlenin hangi anlamı desteklediğini belirleme.
• Ayrım: Eş sesliliği eş anlamlılıktan ayırma.
• Genel tekrar: Dört anlam ilişkisini birlikte değerlendirme.

Eş seslilik nedir?

Eş sesli sözcükler yazılışları aynı, anlamları farklı olan sözcüklerdir: “yüz” (sayı), “yüz” (surat), “yüz” (yüzmek eyleminin kökü). “Çay” hem içecek hem akarsu anlamına gelir. “Dal” hem ağacın dalı hem de gövdeye atılan yumruk anlamında kullanılır. Bu sözcükler tek başına okunduğunda anlam belirsizdir; cümle içinde netleşir.

Bağlamın rolü

Eş sesli bir sözcüğün anlamını cümledeki diğer sözcükler belirler. “Kıyıya demir attı.” cümlesinde “demir” gemi çapasıdır; “Demir fiyatları arttı.” cümlesinde maden anlamındadır. “Yüzü güldü.” cümlesinde surat, “Yüz kişi geldi.” cümlesinde sayı anlamı vardır. Bu yüzden eş sesli sorularında cümlenin tamamını okumak zorunludur.

Eş sesli ile eş anlamlı

• Eş sesli: Yazılış aynı, anlam farklı → “yüz”.
• Eş anlamlı: Yazılış farklı, anlam aynı → “hekim–doktor”.
• Ölçüt: Yazılış aynı mı?
• Ölçüt: Anlamlar aynı mı?

Genel tekrar

Dört anlam ilişkisi bir arada sorulduğunda sırayı korumak gerekir: önce yazılışı karşılaştır, sonra anlamları. Yazılış aynıysa eş seslilik; anlam aynıysa eş anlamlılık; anlam karşıtsa zıtlık; anlam benzerse yakın anlamlılık. Bu sıra, karışık sorularda hatayı azaltır.

Eş seslilerde cümle kurma

Eş sesli sözcükleri ayırt etmenin en iyi yolu, her anlamıyla birer cümle kurmaktır. “Yüz” için üç cümle yazılabilir: “Yüz kişi geldi.”, “Yüzü güldü.”, “Havuzda yüzdü.” Bu üç cümlede yazılış aynıdır; ancak anlamlar farklıdır. Bu yöntem, bağlam duygusunu geliştirir. Kısa sürede alışkanlığa dönüşür.

Sık yapılan 3 hata

1. Eş sesliyi eş anlamlı sanmak. “Yüz” sözcüğü eş seslidir; eş anlamlı değildir.
2. Cümleyi okumadan karar vermek. Bağlam olmadan anlam belirlenemez.
3. Sözcüğün yalnızca bilinen anlamını düşünmek. İkinci anlamı gözden kaçırmamak gerekir.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. Yazılışı kontrol et. Aynı mı?
2. Cümleyi oku. Hangi anlam destekleniyor?
3. Diğer anlamı dene. Cümleye uyuyor mu?
4. İlişkiyi adlandır. Eş sesli mi, eş anlamlı mı?

Örnek çözüm

“Çay kenarında otururken bir çay söyledik. Garson, ‘Demir gibi çay demledim,’ dedi.” Bu parçada “çay” iki anlamda kullanılmıştır: akarsu ve içecek. “Demir” ise deyim içinde “çok sert” anlamı taşır. Bu kullanımlar eş sesliliktir; çünkü yazılış aynı, anlam farklıdır. Soru “Bu parçada hangi anlam ilişkisi vardır?” diye soruyorsa, her sözcüğü bağlamıyla değerlendirmek gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Her gün üç eş sesli sözcük seç; her anlamıyla birer cümle kur. Ardından cümleleri karıştırıp hangi anlamın kastedildiğini bul. Bu alıştırma, bağlam duyarlılığını geliştirir. Bu alıştırmayı kısa tutmak, öğrenilen kuralın kalıcı olmasını ve sınavda hatırlanmasını sağlar.

İlgili içerik

• 7. Sınıf Sözcükler Arası Anlam İlişkileri Testleri
• 7. Sınıf Sözcükler Arası Anlam İlişkileri Testi-1
• 7. Sınıf Sözcükler Arası Anlam İlişkileri Testi-3
• Sözcükte Anlam Konu Anlatımı (KonuVakti)

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026