7. Sınıf Fiillerin Anlam Özellikleri Testi-2

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 7. sınıf Türkçe dersi fiillerin anlam özellikleri konusunun kılış (iş) fiilleri bölümünü ölçer. Kılış fiilleri, öznenin iradesiyle yapılan ve çoğunlukla bir nesneyi etkileyen eylemlerdir: “yazdı, kırdı, boyadı, taşıdı, okudu”. Bu fiiller “neyi?” sorusuna cevap verir ve genellikle geçişlidir. Kılış fiillerini tanımak, durum ve oluş fiillerinden ayırmanın ilk adımıdır. Aşağıda kılış fiillerinin özelliklerini, nesne testini ve sık yapılan hataları bulacaksın.

Kazanım

Kılış fiillerini tanır; bu fiillerin irade bildirdiğini ve genellikle nesne aldığını örneklerle açıklar. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın; bu sayfada uydurma kod verilmez.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• İrade: Öznenin bilerek yaptığı eylemleri belirleme.
• Nesne: “Neyi?” sorusuna cevap veren fiilleri tanıma.
• Geçişlilik: Nesne alan ve almayan fiilleri ayırma.
• Karşılaştırma: Kılış fiilini durum ve oluştan ayırma.

Kılış fiillerinin özellikleri

Kılış fiilleri, bir işin yapıldığını gösterir ve öznenin iradesiyle gerçekleşir. “Kitabı okudu.” cümlesinde özne bilerek okumuştur; eylem bir nesneyi etkiler. “Camı kırdı.” cümlesinde de aynı durum vardır. Bu fiiller çoğunlukla geçişlidir ve “neyi, kimi?” sorularına cevap verir.

Nesne testi

Kılış fiilini bulmanın en hızlı yolu “neyi?” sorusunu sormaktır. “Çocuk topu attı.” cümlesinde “neyi attı?” sorusuna “topu” cevabı gelir; bu yüzden “attı” kılış fiilidir. “Çocuk uyudu.” cümlesinde “neyi uyudu?” sorusunun cevabı yoktur; bu fiil durum fiilidir. Nesne testi, iki grubu ayırmanın en güvenli yoludur.

Geçişlilik

• Geçişli: “Kitabı okudu.” → nesne var.
• Geçişsiz: “Uzun süre bekledi.” → nesne yok.
• Ölçüt: “Neyi?” sorusuna cevap var mı?
• Not: Kılış fiilleri genellikle geçişlidir.

Kılış ile durumu ayırmak

Kılış fiili irade bildirir; durum fiili ise irade dışı gerçekleşir ve bir hâli anlatır. “Kapıyı açtı.” kılış, “Kapı açıktı.” durumdur. “Koştu” iradeye bağlı bir eylem olduğu için kılış, “yoruldu” ise kendiliğinden gerçekleştiği için durum fiilidir. Bu ayrım, sorularda sıkça test edilir.

Kılış fiillerinde zaman

Kılış fiilleri her zaman diliminde kullanılabilir: “yazdı, yazıyor, yazacak, yazmalı”. Zaman değişse de fiilin kılış özelliği korunur; çünkü irade ve nesne ilişkisi sürer. “Kitabı yazıyor.” cümlesinde de “kitabı yazdı.” cümlesinde de nesne vardır. Bu süreklilik, kılış fiillerini tanımayı kolaylaştırır.

Sık yapılan 3 hata

1. Nesne testini atlamak. “Neyi?” sorusu kılış fiilini hemen gösterir.
2. Her hareket fiilini kılış sanmak. “Yürüdü” hareket bildirir ama nesne almaz.
3. İradeyi göz ardı etmek. Kendiliğinden olan eylemler durum ya da oluştur.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. “Neyi?” sorusunu sor. Cevap varsa kılış olabilir.
2. İradeyi kontrol et. Özne bilerek mi yapıyor?
3. Değişim ara. Zamanla bir dönüşüm var mı?
4. Grubu adlandır. Kılış, durum ya da oluş.

Örnek çözüm

“Sabah erkenden kalktı, kahvaltıyı hazırladı ve sofrayı kurdu. Sonra defterini açtı, ödevini yazdı.” Bu parçada “hazırladı, kurdu, açtı, yazdı” fiilleri kılış fiilleridir; hepsi nesne alır ve irade bildirir. “Kalktı” ise iradeye bağlı bir eylemdir ama nesne almaz; bu yüzden sınırda durur. Soru “Bu parçada hangi fiil kılıştır?” diye soruyorsa, nesne alan fiilleri işaretlemek gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Her gün on fiil yaz; her birine “neyi?” sorusunu sor ve cevap alıp alamadığını işaretle. Ardından fiilleri kılış ve diğerleri olarak ikiye ayır. Bu alıştırma, nesne duygusunu geliştirir.

İlgili içerik

• 7. Sınıf Fiillerin Anlam Özellikleri Testleri
• 7. Sınıf Fiillerin Anlam Özellikleri Testi-1
• 7. Sınıf Fiillerin Anlam Özellikleri Testi-3
• 7. sınıf fiiller konu anlatımı

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026