6. Sınıf Sözcükte Anlam Testi-7

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 6. sınıf Türkçe dersi sözcükte anlam konusunun mecaz anlam bölümünü ölçer. Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır: “ağır söz”, “keskin bakış”, “sıcak karşılama”. Bu kullanımda sözcük, benzetme ya da aktarma yoluyla yeni bir anlam taşır. Aşağıda mecaz anlamı tanıma yollarını bulacaksın.

Kazanım

Mecaz anlamı tanır; mecaz anlamı gerçek ve yan anlamdan ayırt ederek sözcüğün cümledeki anlamını açıklar. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın; bu sayfada uydurma kod verilmez.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• Tanıma: Gerçek anlamdan uzaklaşan kullanımı bulma.
• Ayrım: Mecaz anlamı yan anlamdan ayırma.
• Yorum: Mecazın metne katkısını açıklama.
• Kullanım: Sözcüğü mecaz anlamda kullanma.

Mecaz anlam nedir?

Mecaz anlam, sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır. “Ağır söz” ifadesinde “ağır” sözcüğü gerçek anlamda bir ağırlığı değil, kırıcılığı anlatır. “Keskin bakış” ise etkili ve sert bir bakışı belirtir. Mecaz anlam, dilin anlatım gücünü artırır.

Gerçek ve yan anlamdan farkı

Gerçek anlam sözcüğün ilk anlamıdır: “Ağır bir çanta taşıdı.” Yan anlam somut bir benzerliğe dayanır: “Masanın bacağı.” Mecaz anlam ise anlam kaymasıyla doğar: “Ağır sözler söyledi.” Bu üç anlam, sözcükte anlam sorularının temelidir.

Örnekler ve ölçütler

• Gerçek: “Ağır bir çanta.”
• Yan anlam: “Masanın bacağı.”
• Mecaz: “Ağır sözler söyledi.”
• Ölçüt: Anlam kaymış mı?

Mecaz anlamın metne katkısı

Mecaz anlam, anlatımı kısaltır ve etkileyici kılar. “Kırıcı sözler söyledi” demek yerine “ağır sözler söyledi” demek, anlatıma vurgu katar. Bu yüzden mecaz anlam, özellikle şiir, öykü ve denemede sık kullanılır.

Mecazı bulma yöntemi

Mecazı bulmak için sözcüğün gerçek anlamını düşünmek ve cümledeki kullanımla karşılaştırmak gerekir. Gerçek anlamda bir engel varsa sözcük mecaz anlamdadır. “Buz gibi su” gerçek olabilir; “buz gibi bakış” ise mecazdır.

Sık yapılan 3 hata

1. Mecazı yan anlam sanmak. Yan anlam benzerliğe dayanır.
2. Her güçlü ifadeyi mecaz sanmak. Gerçek anlam da olabilir.
3. Bağlamı atlamak. Anlam cümlede belirlenir.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. Gerçek anlamı düşün. Sözcük ilk olarak neyi anlatır?
2. Cümleyi oku. Anlam kaymış mı?
3. Benzerliği kontrol et. Yan anlam mı?
4. Anlamı adlandır. Gerçek, yan ya da mecaz.

Örnek çözüm

“Ağır bir çanta taşıdı. Ağır sözler söyledi. Masanın bacağı sallanıyordu.” Bu parçada ilk cümle gerçek, ikinci cümle mecaz, üçüncü cümle yan anlamdadır. Soru “Bu parçada hangi cümlede mecaz anlam vardır?” diye soruyorsa, anlamın kaydığı cümleyi işaretlemek gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Her gün beş sözcük seç; gerçek ve mecaz anlamda birer cümle yaz. Ardından iki cümleyi karşılaştırıp anlam kaymasını göster. Bu alıştırma, mecaz anlamı pekiştirir.

İlgili içerik

• 6. Sınıf Sözcükte Anlam Testleri
• 6. Sınıf Sözcükte Anlam Testi-6
• 6. Sınıf Sözcükte Anlam Testi-8
• Sözcükte Anlam Konu Anlatımı (KonuVakti)

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026