6. Sınıf Sözcükte Anlam Testi-6

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 6. sınıf Türkçe dersi sözcükte anlam konusunun eş seslilik bölümünü ölçer. Eş sesli sözcükler yazılışı ve okunuşu aynı, anlamı farklı sözcüklerdir: “yüz” (sayı) ve “yüz” (organ), “dal” (ağaç dalı) ve “dal-” (dalmak). Bu sözcükler ancak cümle içinde ayırt edilir. Aşağıda eş sesliliği tanıma yollarını bulacaksın.

Kazanım

Eş sesli sözcükleri tanır; bu sözcüklerin anlamını bağlamdan yararlanarak ayırt eder. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın; bu sayfada uydurma kod verilmez.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• Tanıma: Yazılışı aynı, anlamı farklı sözcükleri bulma.
• Bağlam: Sözcüğün cümledeki anlamını belirleme.
• Ayrım: Eş sesliliği eş anlamlılıktan ayırma.
• Kullanım: Sözcüğü iki farklı anlamda kullanma.

Eş seslilik nedir?

Eş sesli sözcükler yazılışı ve okunuşu aynı, anlamı farklı olan sözcüklerdir. “Yüz” sözcüğü hem bir sayıyı hem de bir organı anlatır. “Dal” sözcüğü hem ağaç dalını hem de dalmak eylemini karşılar. Bu sözcükler tek başına belirsizdir.

Bağlamın rolü

Eş sesli sözcüklerin anlamı cümleden anlaşılır. “Yüzü güldü.” cümlesinde “yüz” organdır; “Yüz kişi geldi.” cümlesinde ise sayıdır. Bu yüzden sözcüğü tek başına değil, cümle içinde değerlendirmek gerekir. Bağlam, anlamı belirleyen tek ölçüttür.

Örnekler ve ölçütler

• Eş sesli: “yüz” (sayı) – “yüz” (organ).
• Eş sesli: “dal” (ağaç dalı) – “dal-” (dalmak).
• Eş sesli: “kan” – “kan-”.
• Ölçüt: Anlamlar aynı mı, farklı mı?

Eş seslilik ve eş anlamlılık

Eş sesli sözcüklerin yazılışı aynı, anlamı farklıdır. Eş anlamlı sözcüklerin ise yazılışı farklı, anlamı aynıdır. “Yüz” eş seslidir; “hekim–doktor” eş anlamlıdır. Bu ayrım, sözcükte anlam sorularında belirleyicidir.

Metne katkısı

Eş seslilik, söz oyunlarına ve nüktelere imkân verir. “Yüzü güldü, yüz kişi sevindi.” cümlesinde tekrar eden sözcük iki farklı anlam taşır ve anlatıma incelik katar. Ancak bağlam açık değilse anlam karışabilir ve anlatım bozulur.

Sık yapılan 3 hata

1. Eş sesliyi eş anlamlı sanmak. Anlamlar farklıdır.
2. Sözcüğü cümleden koparmak. Anlam bağlamda belirlenir.
3. Yalnızca yazılışa bakmak. Anlam da kontrol edilmelidir.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. Cümleyi oku. Sözcük hangi anlamda?
2. Anlamı belirle. Sayı mı, nesne mi, eylem mi?
3. Diğer anlamı düşün. Aynı yazılışla başka anlam var mı?
4. Ayrımı yap. Eş sesli mi, eş anlamlı mı?

Örnek çözüm

“Yüzü güldü. Yüz kişi salona girdi. Ağacın dalı kırıldı.” Bu parçada “yüz” sözcüğü iki farklı anlamda kullanılmıştır; eş seslidir. “Dal” sözcüğü de aynı özelliği taşır. Soru “Bu parçada hangi sözcük eş seslidir?” diye soruyorsa, iki farklı anlamda kullanılan sözcüğü işaretlemek gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Her gün beş eş sesli sözcük yaz ve iki farklı cümlede kullan. Ardından anlamlarını karşılaştır. Bu alıştırma, bağlama duyarlılığı geliştirir.

İlgili içerik

• 6. Sınıf Sözcükte Anlam Testleri
• 6. Sınıf Sözcükte Anlam Testi-5
• 6. Sınıf Sözcükte Anlam Testi-7
• Sözcükte Anlam Konu Anlatımı (KonuVakti)

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026