6. Sınıf Sözcükler Arası Anlam İlişkileri Testi-1

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 6. sınıf Türkçe dersi sözcükler arası anlam ilişkileri konusunun eş anlamlılık bölümünü ölçer. Eş anlamlı sözcükler aynı kavramı anlatır: “hekim–doktor”, “konut–ev”, “yürek–kalp”. Bu sözcükler birbirinin yerine kullanılabilir. Aşağıda eş anlamlılığı tanıma yollarını ve sık yapılan hataları bulacaksın.

Kazanım

Eş anlamlı sözcükleri tanır; eş anlamı yakın anlamdan ve zıt anlamdan ayırt eder. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın; bu sayfada uydurma kod verilmez.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• Eş anlam: Aynı kavramı anlatan sözcükleri tanıma.
• Ayrım: Eş anlamı yakın anlamdan ayırma.
• Cümlede: Eş anlamlı sözcüğü cümlede bulma.
• Yer değiştirme: Sözcüğün yerine eş anlamlısını koyma.

Eş anlam nedir?

Eş anlamlı sözcükler aynı kavramı anlatan, yazılışı farklı sözcüklerdir: “hekim–doktor”, “konut–ev”, “yürek–kalp”, “öğrenci–talebe”. Bu sözcükler çoğu zaman birbirinin yerine kullanılabilir. Ancak bazı durumlarda kullanım farkı bulunur.

Eş anlam ve yakın anlam

Eş anlamlı sözcükler aynı kavramı anlatır; yakın anlamlı sözcükler ise benzer ama farklı kavramları anlatır. “Ev–konut” eş anlamlıdır; “ev–yuva” ise yakın anlamlıdır; çünkü “yuva” duygusal bir anlam taşır. Bu ayrım, anlam sorularında belirleyicidir.

Örnekler ve ölçütler

• Eş anlam: “hekim–doktor”.
• Eş anlam: “yürek–kalp”.
• Yakın anlam: “ev–yuva”.
• Ölçüt: Yerine konduğunda anlam değişiyor mu?

Cümlede eş anlam

Bir cümlede geçen sözcüğün eş anlamlısını bulmak için anlamı düşünmek gerekir. “Hekim hastayı muayene etti.” cümlesinde “hekim” yerine “doktor” konabilir. Yer değiştirme testi, eş anlamlılığı doğrulamanın en hızlı yoludur.

Eş anlamın metne katkısı

Eş anlamlı sözcükler, sözcük tekrarını önler ve anlatımı zenginleştirir. Bir metinde “ev” sözcüğünün tekrarı yerine “konut” kullanmak, anlatıma çeşitlilik katar. Bu yüzden eş anlamlılar, metnin akıcılığına katkı sağlar.

Sık yapılan 3 hata

1. Yakın anlamı eş anlam sanmak. “Ev–yuva” eş anlamlı değildir.
2. Her sözcüğün eş anlamlısı olduğunu sanmak. Bazı sözcüklerin yoktur.
3. Yer değiştirme testini atlamak. Anlam kaymalıdır.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. Anlamı belirle. Sözcük ne anlatıyor?
2. Adayı düşün. Aynı kavram var mı?
3. Yerine koy. Anlam değişiyor mu?
4. Türü adlandır. Eş anlam mı, yakın anlam mı?

Örnek çözüm

“Hekim hastayı muayene etti. Yüreği hızlı atıyordu. Öğrenciler sınıfa girdi.” Bu parçada “hekim” yerine “doktor”, “yürek” yerine “kalp” konabilir; bunlar eş anlamlıdır. “Öğrenci” yerine “talebe” de konabilir. Soru “Bu parçada hangi sözcüğün eş anlamlısı vardır?” diye soruyorsa, yer değiştirme testini uygulamak gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Her gün on sözcük yaz; eş anlamlısını bul. Ardından yakın anlamlı bir sözcükle karşılaştır ve farkı açıkla. Bu alıştırma, ayrımı pekiştirir. Her tekrarda süreyi biraz kısaltmak, hız kazandırır ve soru çözerken duyulan güveni artırır.

İlgili içerik

• 6. Sınıf Sözcükler Arası Anlam İlişkileri Testleri
• 6. Sınıf Sözcükler Arası Anlam İlişkileri Testi-2
• 6. Sınıf Sözcükte Anlam Testleri
• Sözcükler Arası Anlam İlişkileri (KonuVakti)

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026