6. Sınıf Kök ve Ek Bilgisi Testi-1

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 6. sınıf Türkçe dersi kök ve ek bilgisi konusunun temel bilgilerini ölçer. Kök, sözcüğün anlamlı en küçük parçasıdır: “kitap”, “gel-”, “göz”. Ekler ise köke eklenerek yeni sözcük ya da yeni görev kazandırır: “kitap-lık”, “gel-di”, “göz-ler”. Aşağıda kök ve ek türlerini ayırt etme yollarını ve sık yapılan hataları bulacaksın.

Kazanım

Kök ve ek kavramlarını tanır; yapım ve çekim eklerini ayırt ederek sözcüğün yapısını açıklar. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın; bu sayfada uydurma kod verilmez.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• Kök: İsim ve fiil köklerini tanıma.
• Yapım eki: Yeni sözcük türeten ekleri belirleme.
• Çekim eki: Görev ve zaman bildiren ekleri ayırma.
• Yapı: Sözcüğü kök ve eklerine ayırma.

Kök nedir?

Kök, sözcüğün anlamlı en küçük parçasıdır ve ek alabilir. İsim kökleri varlıkları karşılar: “kitap, ev, göz”. Fiil kökleri eylemleri karşılar: “gel-, git-, bak-”. Kök, sözcüğün anlamını taşıyan çekirdeğidir.

Yapım ve çekim ekleri

Yapım ekleri yeni bir sözcük türetir: “kitap-lık”, “göz-lük”, “gel-iş”. Çekim ekleri ise sözcüğün görevini ya da zamanını belirtir, yeni sözcük türetmez: “kitap-lar”, “gel-di”, “ev-de”. Bu ayrım, kök-ek sorularının temelidir.

Örnekler ve ölçütler

• İsim kökü: “göz” → “göz-lük”.
• Fiil kökü: “bak-” → “bak-ıcı”.
• Çekim: “ev-de, ev-den”.
• Ölçüt: Yeni sözcük mü türetilmiş?

Yapıyı çözümleme

Bir sözcüğün yapısını çözümlemek için önce kökü bulmak gerekir. Ardından ekleri sırayla ayırmak gerekir. “Kitaplıktaki” sözcüğü “kitap + lık + ta + ki” biçiminde çözümlenir; burada “-lık” yapım, diğerleri çekim eki olabilir. Eklerin türü, sözcüğün anlamına bakılarak belirlenir.

Kök ve ek ilişkisi

Kök, sözcüğün anlamını taşır; ekler ise bu anlamı genişletir ya da görevini belirler. “Göz” köküne “-lük” eklenince “gözlük” türetilir; “-ler” eklenince yalnızca çoğul olur. Bu ilişki, yapı bilgisinin özüdür.

Sık yapılan 3 hata

1. Yapım ekini çekim eki sanmak. Yapım eki yeni sözcük türetir.
2. Kökü yanlış bulmak. Kök, anlamlı en küçük parçadır.
3. Ekleri tek tek ayırmamak. Sözcüğün yapısı karışır.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. Kökü bul. Anlamlı en küçük parça hangisi?
2. Ekleri ayır. Hangi ekler var?
3. Türü belirle. Yapım mı, çekim mi?
4. Yapıyı yaz. Kök + ekler biçiminde göster.

Örnek çözüm

“Kitaplıktan bir kitap aldım. Gözlüğümü masaya bıraktım. Bahçedeki ağaçlar yeşerdi.” Bu parçada “kitap-lık” yapım eki almıştır; “kitap-tan” ise çekim eki. “Göz-lük” yapım, “bahçe-de-ki” ise çekim ekleriyle kurulmuştur. Soru “Bu sözcüklerden hangisi yapım eki almıştır?” diye soruyorsa, yeni sözcük türeten eki işaretlemek gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Her gün on sözcük yaz; kökünü ve eklerini ayır. Ardından eklerin yapım mı çekim mi olduğunu belirt. Bu alıştırma, yapı bilgisini geliştirir.

İlgili içerik

• 6. Sınıf Kök ve Ek Bilgisi Testleri
• 6. Sınıf Türkçe Testleri
• 6. Sınıf Sözcükte Anlam Testleri
• 6. Sınıf Kök ve Ek Bilgisi Konu Anlatımı

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026