7. Sınıf Ek Fiil Testi-3

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 7. sınıf Türkçe dersi ek fiil konusunda ek fiilin cümleye kattığı anlamları ve düşmesini ölçer. Ek fiil her zaman görünmez: “Hava güzel.” cümlesinde yüklem “güzel”dir ve ek fiilin geniş zamanı düşmüştür; aslında “Hava güzeldir.” anlamı vardır. Bu düşme, isim cümlelerinde üçüncü tekil kişide sık görülür. Aşağıda ek fiilin anlam katmanlarını, düşmesini ve sık yapılan hataları bulacaksın.

Kazanım

Ek fiilin cümleye kattığı zaman ve ihtimal anlamlarını belirler; isim cümlelerinde ek fiilin düştüğü durumları fark eder. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• Anlam katmanı: Ek fiilin zaman, ihtimal ve şart anlamı katmasını görme.
• Düşme: “Hava güzel.” gibi cümlelerde ek fiilin düştüğünü fark etme.
• Olumsuzluk: “Değil” ile kurulan olumsuz isim cümlelerini tanıma.
• Ayrım: Ek fiil ile kip ekini karıştırmama.

Ek fiilin anlam katmanları

Ek fiil, isim cümlelerine zaman ve ihtimal anlamı katar. “Hava güzeldi.” cümlesinde geçmiş zaman, “Hava güzelmiş.” cümlesinde duyulan geçmiş, “Hava güzel olacak.” cümlesinde ise gelecek anlamı vardır. “Hava güzel olmalı.” cümlesinde ise ihtimal ya da gereklilik sezilir. Aynı isim, ek fiilin biçimine göre farklı zamanlarda konuşulur.

Ek fiilin düşmesi

İsim cümlelerinde üçüncü tekil kişide ek fiilin geniş zamanı çoğu zaman düşer: “Hava güzel.”, “Bu kitap ilginç.”, “O öğrenci çalışkan.” Bu cümlelerde ek fiil yokmuş gibi görünür; ancak anlamca “güzeldir, ilginçtir, çalışkandır” demektir. Ek fiilin düştüğünü görmek için cümleyi “-dir” ile genişletmek yeterlidir. Genişletme anlamlıysa ek fiil vardır, yalnızca görünmüyordur.

Olumsuzluk

• “Değil”: “Hava güzel değil.”
• Geçmiş: “Hava güzel değildi.”
• Duyulan: “Hava güzel değilmiş.”
• Şart: “Hava güzel değilse.”
• Düşmüş hâli: “Hava güzel değil.” → geniş zaman.
• Ek fiil + kişi: “Hastaydım, hastaydın” → kişi ekleri ayrı.

Ek fiil ile kip eki

Ek fiil, isim soylu sözcüklere gelerek onları yüklem yapar; kip eki ise fiillere gelerek zaman bildirir. “Güzeldi” yapısında “-di” ek fiildir; “geldi” yapısında ise “-di” kip ekidir. Ayrım, tabana bakılarak yapılır: isim tabanıysa ek fiil, fiil tabanıysa kip eki. Bu ayrım, karışık sorularda belirleyicidir.

Sık yapılan 3 hata

1. Düşen ek fiili yok saymak. “Hava güzel.” cümlesinde yüklem “güzel”dir ve ek fiil düşmüştür.
2. “Değil”i ek fiil sanmamak. “Değil” olumsuzluk sözcüğüdür; ek fiille birlikte kullanılır.
3. İsim tabanı ile fiil tabanını karıştırmak. “Güzeldi” ve “geldi” farklı yapılardır.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. Tabanı bul. İsim mi, fiil mi?
2. “-dir” ekini dene. Cümle genişliyorsa ek fiil düşmüştür.
3. Olumsuzluğu kontrol et. “Değil” var mı?
4. Anlamı belirle. Zaman mı, ihtimal mi?

Örnek çözüm

“Bugün hava güzel. Dün ise çok soğuktu. Yarın da güzel olacakmış.” Bu parçada “hava güzel” cümlesinde ek fiil düşmüştür; anlam “güzeldir” biçimindedir. “Soğuktu” cümlesinde ise ek fiil görünür durumdadır ve geçmiş zaman bildirir. “Olacakmış” yapısı duyulan geçmiş anlamı katar. Soru “Bu parçada ek fiil hangi cümlede düşmüştür?” diye soruyorsa, “-dir” ile genişletilebilen cümleyi işaretlemek gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Her gün beş isim cümlesi yaz; üçünde ek fiili görünür kullan, ikisinde düşür. Ardından cümleleri “-dir, -di, -miş, -se” biçimleriyle genişlet. Bu alıştırma, ek fiilin görünmeyen hâlini sezmeyi sağlar.

İlgili içerik

• 7. Sınıf Ek Fiil Testleri
• 7. Sınıf Ek Fiil Testi-1
• 7. Sınıf Ek Fiil Testi-2
• Ek Fiil Konu Anlatımı (KonuVakti)

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026