7. Sınıf Anlatım Bozuklukları Testi-1

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 7. sınıf Türkçe dersi anlatım bozuklukları konusunun temel başlıklarını ölçer. Anlatım bozuklukları iki grupta incelenir: anlamsal bozukluklar (gereksiz sözcük, çelişki, yanlış anlam) ve yapısal bozukluklar (öge eksikliği, özne-yüklem uyumsuzluğu). Cümle dil bilgisi açısından doğru görünse bile anlamca tıkanabilir. Aşağıda iki grubun temel özelliklerini, bozukluğu bulma yollarını ve sık yapılan hataları bulacaksın.

Kazanım

Cümlelerdeki anlamsal ve yapısal anlatım bozukluklarını bulur; bozukluğun türünü adlandırarak cümleyi düzeltir. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın; bu sayfada uydurma kod verilmez.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• Gereksiz sözcük: Aynı anlamı iki kez veren yapıları fark etme.
• Çelişki: Birbirini yok sayan ifadeleri belirleme.
• Öge eksikliği: Ortak kullanılan ögenin eksik kalmasını görme.
• Uyumsuzluk: Özne-yüklem uyumunu kontrol etme.

Anlamsal bozukluklar

Anlamsal bozukluklar cümlenin anlamında ortaya çıkar. “Yaklaşık iki saat kadar bekledik.” cümlesinde “yaklaşık” ve “kadar” aynı anlamı verdiği için biri gereksizdir. “Kesinlikle belki gelecek.” cümlesinde iki ifade çelişir. “Yağmur yağdığı için yerler kuruydu.” cümlesinde ise neden ile sonuç uyumsuzdur. Bu tür bozukluklar, cümleyi okuyunca “bir şeyler ters” dedirten hatalardır.

Yapısal bozukluklar

Yapısal bozukluklar cümlenin yapısında ortaya çıkar. “Kitap dağıttı ve okuttu.” cümlesinde “okuttu” fiilinin nesnesi eksiktir. “Kuşlar uçtu ve yuvalarına döndüler.” cümlesinde insan dışı çoğul özneye çoğul yüklem getirilmiştir; doğrusu “döndü” olmalıdır. “Ben ve arkadaşım geldi.” cümlesinde ise kişi uyumsuzluğu vardır.

İki grubu ayırmak

• Anlamsal: Anlam tıkanır → “kesinlikle belki”.
• Yapısal: Yapı bozulur → “kitap dağıttı ve okuttu”.
• Ölçüt: Sorun anlamda mı, ögede mi?
• Düzeltme: Tek sözcük çoğu zaman yeterlidir.

Düzeltme örnekleri

“Geri iade etti.” → “İade etti.” (gereksiz sözcük). “Kesinlikle sanırım gelecek.” → “Sanırım gelecek.” (çelişki). “Kitap dağıttı ve okuttu.” → “Kitap dağıttı ve kitapları okuttu.” (nesne eksikliği). “Ben ve arkadaşım geldi.” → “Ben ve arkadaşım geldik.” (kişi uyumsuzluğu). Bu dört örnek, en sık görülen bozuklukları kapsar.

Boşluk doldurma yöntemi

Boşluk doldurma sorularında önce cümlenin hangi ögesinin eksik olduğunu belirle. Ardından seçeneği yerleştir ve cümleyi baştan oku. Anlam ve yapı bozulmuyorsa doğru seçenek odur. Bu yöntem, bozukluk sorularında zaman kazandırır.

Sık yapılan 3 hata

1. Türü adlandırmamak. Bozukluğun adını bilmemek, benzer soruda tekrar hataya yol açar.
2. Cümleyi fazla değiştirmek. Tek sözcükle çözülecek sorunda cümleyi yeniden yazmak gereksizdir.
3. Anlamca doğru cümleyi yapısal olarak doğru sanmak. İki ayrı kontrol gerekir.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. Cümleyi oku. Anlamca tıkanan yeri işaretle.
2. Türü belirle. Anlamsal mı, yapısal mı?
3. Öge sorularını sor. Her yükleme ayrı soru sor.
4. En az müdahaleyle düzelt. Çıkar ya da değiştir.

Örnek çözüm

“Yaklaşık iki saat kadar bekledik; sonunda kesinlikle belki geleceğini öğrendik. Öğrenciler kitap dağıttı ve okuttu.” Bu parçada “yaklaşık–kadar” gereksiz, “kesinlikle–belki” çelişkilidir; “okuttu” fiilinin nesnesi ise eksiktir. Düzeltilmiş biçimi: “İki saat kadar bekledik; sonunda belki geleceğini öğrendik. Öğrenciler kitap dağıttı ve kitapları okuttu.” Soru “Bu parçada kaç anlatım bozukluğu vardır?” diye soruyorsa, her bozukluğu ayrı saymak gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Her gün beş cümle al; anlamsal ve yapısal bozuklukları ayrı renkle işaretle. Ardından cümleyi tek müdahaleyle düzelt ve türünü yaz. Bu alıştırma, bozukluk türlerini hızla tanımayı sağlar.

İlgili içerik

• 7. Sınıf Anlatım Bozuklukları Testleri
• 7. Sınıf Anlamsal Anlatım Bozuklukları Testi-1
• 8. Sınıf Yapısal Anlatım Bozuklukları Testleri
• 7. Sınıf Anlamsal Anlatım Bozuklukları (Gereksiz Sözcük, Çelişki) Konu Anlatımı

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026