6. Sınıf Söz Sanatları Testi-2

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 6. sınıf Türkçe dersi söz sanatları konusunun kişileştirme bölümünü ölçer. Kişileştirme, insan dışı varlıklara insan özelliği vermektir: “Rüzgâr fısıldıyordu.”, “Ağaç üzgündü.” Bu sanat, metne canlılık katar ve doğayla bağ kurmayı sağlar. Aşağıda kişileştirmeyi tanıma yollarını bulacaksın.

Kazanım

Kişileştirme sanatını tanır; insan dışı varlıklara verilen insan özelliklerini belirleyerek anlatıma katkısını açıklar. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın; bu sayfada uydurma kod verilmez.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• Tanıma: İnsan özelliği verilen varlıkları bulma.
• Özellik: Hangi insan özelliğinin verildiğini belirleme.
• Ayrım: Kişileştirmeyi benzetmeden ayırma.
• Katkı: Sanatın metne etkisini açıklama.

Kişileştirme nedir?

Kişileştirme, insan dışı varlıklara insan özelliği vermektir. “Rüzgâr fısıldıyordu.” cümlesinde rüzgâr, insan gibi fısıldamaktadır. “Ağaç üzgündü.” cümlesinde ağaca insan duygusu verilmiştir. Bu sanat, metne canlılık katar.

Kişileştirme nasıl kurulur?

Kişileştirme, insan eylemleri ve duygularıyla kurulur: “gülümsemek, fısıldamak, üzülmek, beklemek, konuşmak”. “Deniz öfkelenmişti.” cümlesinde denize insan duygusu verilmiştir. “Sokak lambası göz kırptı.” cümlesinde ise insan eylemi yüklenmiştir.

Örnekler ve ölçütler

• “Rüzgâr fısıldıyor”: kişileştirme var.
• “Ağaç üzgündü”: kişileştirme var.
• “Deniz öfkelenmişti”: kişileştirme var.
• Ölçüt: İnsan özelliği verilmiş mi?

Kişileştirmenin katkısı

Kişileştirme, okurun doğayla ve nesnelerle bağ kurmasını sağlar. “Yağmur pencereme vurdu.” cümlesi, yağmuru bir misafir gibi sezdirir. Bu yüzden kişileştirme, özellikle öykü, masal ve şiirde duyguyu güçlendiren bir sanattır.

Kişileştirme ve benzetme

Kişileştirmede insan özelliği verilir; benzetmede ise iki varlık arasında benzerlik kurulur. “Ağaç üzgündü.” kişileştirme, “Ağaç bir salkım gibi eğildi.” ise benzetmedir. Kişileştirmede karşılaştırma yoktur; bu ayrım sorularda belirleyicidir.

Kişileştirmenin günlük dildeki yeri

Kişileştirme günlük dilde de görülür: “Güneş gülümsüyor.”, “Rüzgâr bağırıyor.”, “Saat durdu.” Bu kullanımlar doğayı ve nesneleri insana yaklaştırır. Bu yüzden kişileştirme, masal ve öykülerin vazgeçilmez aracıdır.

Sık yapılan 3 hata

1. Kişileştirmeyi benzetme sanmak. Kişileştirmede karşılaştırma yoktur.
2. Her mecazı kişileştirme sanmak. İnsan özelliği aranmalıdır.
3. Özelliği atlamak. Hangi insan özelliği verildiği belirlenmelidir.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. Varlığı bul. İnsan dışı bir varlık var mı?
2. Özelliği ara. İnsan eylemi ya da duygusu yüklenmiş mi?
3. Ayrımı yap. Benzetme mi, kişileştirme mi?
4. Katkıyı yaz. Sanat metne ne katıyor?

Örnek çözüm

“Rüzgâr fısıldıyordu. Sokak lambaları göz kırptı. Deniz, bir dost gibi kıyıya uzanmıştı.” Bu parçada ilk iki cümlede kişileştirme, üçüncü cümlede ise kişileştirme ve benzetme birlikte vardır. Soru “Bu parçada hangi söz sanatı vardır?” diye soruyorsa, kişileştirmeyi işaretlemek gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Her gün üç kişileştirme cümlesi yaz; verilen insan özelliğini işaretle. Ardından aynı cümleyi sanatsız yazıp anlatımın nasıl zayıfladığını gör.

İlgili içerik

• 6. Sınıf Söz Sanatları Testleri
• 6. Sınıf Söz Sanatları Testi-1
• 6. Sınıf Söz Sanatları Testi-3
• Söz Sanatları Konu Anlatımı (KonuVakti)

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026