6. Sınıf Cümlede Anlam Testi-5

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 6. sınıf Türkçe dersi cümlede anlam konusunun duygu bildiren cümleler bölümünü ölçer. Bazı cümleler bilgi vermez; yazarın duygusunu yansıtır. “Keşke o günleri yeniden yaşasam.” özlem; “Bunu bana neden yaptın?” sitem; “Ne güzel bir manzara!” beğeni bildirir. Aşağıda duygu türlerini ayırt etme yollarını ve sık yapılan hataları bulacaksın.

Kazanım

Özlem, sitem, beğeni, yakınma ve kaygı bildiren cümleleri tanır; bu cümlelerin duygu tonunu açıklar. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın; bu sayfada uydurma kod verilmez.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• Özlem: “Keşke, ah” ifadelerini tanıma.
• Sitem: Kırgınlık bildiren cümleleri belirleme.
• Beğeni: “Ne güzel, harika” ifadelerini ayırma.
• Yakınma ve kaygı: “Yine mi, ya olursa” ifadelerini görme.

Özlem ve sitem

Özlem, geçmişte kalan bir duruma duyulan isteği anlatır: “Keşke o günleri yeniden yaşasam.” Bu cümlelerde “keşke” ve “ah” belirleyicidir. Sitem ise kırgınlık bildirir: “Bunu bana neden yaptın?”, “Benden hiç haberin yok.” Sitemde karşı tarafa yönelen bir kırgınlık vardır.

Beğeni ve yakınma

Beğeni olumlu bir değerlendirme bildirir: “Ne güzel bir manzara!”, “Harika bir kitap.” Yakınma ise olumsuz bir durumdan şikâyet eder: “Yine geç kaldım.”, “Her gün aynı sorun.” Bu iki duygu, cümlenin tonundan ve ünlemlerden anlaşılır.

Örnekler ve ölçütler

• Özlem: “Keşke çocukluğuma dönebilsem.”
• Beğeni: “Ne güzel bir gün!”
• Kaygı: “Ya geç kalırsam?”
• Ölçüt: Duygu olumlu mu, olumsuz mu?

Duygu cümlelerini ayırmak

Duygu bildiren cümlelerde bilgi değil, yazarın tutumu öne çıkar. “Ne güzel!” cümlesinde bilgi yoktur; beğeni vardır. Bu yüzden duygu sorularında “Yazar ne hissediyor?” sorusunu sormak gerekir. Cümledeki ünlem, soru ve “keşke” gibi ifadeler bu sorunun cevabını verir.

Sık yapılan 3 hata

1. Sitemi soru sanmak. “Nasıl yaparsın?” sorusu sitemdir.
2. Yakınmayı özlem sanmak. Yakınma şimdiye, özlem geçmişe yönelir.
3. Yalnızca noktalamaya bakmak. Ünlem her zaman güçlü duygu demek değildir.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. İfadeyi bul. “Keşke, ah, ne, yine” hangisi var?
2. Duyguyu belirle. Özlem, sitem, beğeni, yakınma mı?
3. Yönünü kontrol et. Geçmişe mi, kişiye mi, duruma mı?
4. Tonu yorumla. Olumlu mu, olumsuz mu?

Örnek çözüm

“Keşke bu yaz da köye gitsek. Geçen yıl ne güzel günlerdi! Ama artık herkes çok meşgul; kimse vakit ayıramıyor.” Bu parçada ilk cümle özlem, ikinci cümle beğeni, üçüncü cümle yakınma bildirir. Soru “Bu parçada hangi duygu vardır?” diye soruyorsa, üç duyguyu ayrı ayrı belirtmek gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Her gün beş cümle yaz: biri özlem, biri sitem, biri beğeni, biri yakınma, biri kaygı bildirsin. Ardından cümleleri karıştırıp duyguları bul.

İlgili içerik

• 6. Sınıf Cümlede Anlam Testleri
• 6. Sınıf Cümlede Anlam Testi-4
• 6. Sınıf Cümlede Anlam Testi-1
• Cümlede Anlam Konu Anlatımı (KonuVakti)

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026