5. Sınıf Noktalama İşaretleri Testi-4

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 5. sınıf Türkçe dersi noktalama işaretleri konusunun kesme ve tırnak işareti bölümünü ölçer. Kesme, özel adlara gelen çekim eklerini ayırır: “Ali’ye, Ankara’da”. Tırnak ise alıntıları ve eser adlarını gösterir: “Yaban” romanı. Bu iki işaret, yazım ve noktalama sorularında sıkça karşımıza çıkar. Aşağıda kullanım kurallarını ve sık yapılan hataları bulacaksın.

Kazanım

Kesme ve tırnak işaretinin işlevlerini belirler; bu işaretleri kurallarına uygun kullanır. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın; bu sayfada uydurma kod verilmez.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• Kesme: Özel ada gelen çekim ekini ayırma.
• Kısaltma ve sayı: Kesmenin kullanıldığı yerler.
• Tırnak: Alıntı ve eser adlarını gösterme.
• Düzeltme: Yanlış kullanımı bulup düzeltme.

Kesme işareti

Kesme, özel adlara gelen çekim eklerini ayırır: “Ayşe’ye, Türkiye’nin, Ankara’da”. Kısaltmalara ve sayılara gelen eklerde de kullanılır: “TDK’nin, 1990’da”. Ancak kurum ve marka adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz: “Türk Dil Kurumuna”. Yapım ekleri de ayrılmaz: “Ankaralı”.

Tırnak işareti

Tırnak, başkasından alınan sözleri ve eser adlarını gösterir: “Öğretmen, ‘Yarın sınav var,’ dedi.”, “‘Küçük Prens’ kitabını okudum.” Tırnak içindeki cümlenin noktası tırnağın içinde yer alır. Bu ayrım, tırnak sorularında belirleyicidir.

Örnekler ve ölçütler

• Kesme: “Ali’ye haber verdim.”
• Kesme yok: “Türk Dil Kurumuna başvurdum.”
• Tırnak: “‘Yaban’ romanını okudum.”
• Ölçüt: Özel ad mı, alıntı mı?

Kesmenin kullanılmadığı yerler

Kesme, kurum ve marka adlarında, yapım eklerinde ve ölçü birimlerinde kullanılmaz. “Türk Hava Yollarına” yazımı doğrudur; “Türk Hava Yolları’na” yanlıştır. Bu kural, kesme sorularının çoğunu çözer.

Kesme ve tırnağın birlikte kullanımı

Bir cümlede kesme ve tırnak birlikte bulunabilir: “Öğretmen, ‘Ankara’ya gidiyoruz,’ dedi.” Bu cümlede tırnak alıntıyı, kesme ise özel ada gelen eki gösterir. İki işaretin görevini ayırmak, karışık sorularda belirleyicidir.

Sık yapılan 3 hata

1. Kurum adında kesme kullanmak. “Kurumu’na” yanlıştır.
2. Yapım ekini kesmeyle ayırmak. “Ankara’lı” yanlıştır.
3. Alıntıyı tırnaksız yazmak. Alıntı tırnak ister.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. Özel ad mı? Kesme gerekip gerekmediğini belirle.
2. Ek türü ne? Çekim eki mi, yapım eki mi?
3. Alıntı mı? Tırnak kullanılmalı mı?
4. Yazımı kontrol et. İşaret yerinde mi?

Örnek çözüm

“Öğretmen, ‘Kitabın sonunda bir sözlük var,’ dedi. Öğrenciler ‘Küçük Prens’ kitabını okudu. Ankara’daki törene katıldılar.” Bu parçada alıntılar tırnak içindedir. “Ankara’daki” ifadesinde kesme kullanılmıştır; çünkü özel ada çekim eki gelmiştir. Soru “Bu parçada kesme hangi görevde kullanılmıştır?” diye soruyorsa, özel ada gelen eki ayırma işlevini işaret etmek gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Her gün bir paragraf al; kesme ve tırnakları işaretle ve her biri için “hangi kural?” sorusunu yanıtla. Ardından bir işareti kaldırıp anlamın nasıl değiştiğini gör.

İlgili içerik

• 5. Sınıf Noktalama İşaretleri Testleri
• 5. Sınıf Noktalama İşaretleri Testi-3
• 5. Sınıf Noktalama İşaretleri Testi-5
• Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı (KonuVakti)

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026