6. Sınıf Amaç-Sebep-Koşul Sonuç Testi-3

Bu sayfadaki 20 soruluk test, 6. sınıf Türkçe dersi amaç, sebep, koşul ve sonuç cümleleri konusunun genel tekrarını ölçer. Testte dört ilişkinin ifadeleri, boşluk doldurma, düzeltme ve metin içinde yorumlama bir arada çıkar. İlişkiler birbirine yakın durduğu için ifadeleri dikkatle okumak gerekir. Aşağıda kavramların haritasını, soru çözme sırasını ve sık yapılan hataları bulacaksın.

Kazanım

Amaç, sebep, koşul ve sonuç cümlelerini bütün olarak ayırt eder; bu ilişkileri cümlede ve metinde doğru yorumlar. (Kazanım kodunu MEB Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndan doğrulayın; bu sayfada uydurma kod verilmez.)

Bu testte ne ölçülüyor?

• İlişkiler: Amaç, sebep, koşul, sonuç.
• İfadeler: “İçin, çünkü, -sa, bu yüzden”.
• Gerçekleşme: Olayın olmuş mu, hedeflenmiş mi olduğu.
• Düzeltme: Yanlış ifadeyi değiştirme.

Kavramların haritası

Sebep gerçekleşmiş bir gerekçedir; amaç hedeflenen bir sonuçtur; koşul gerçekleşmesi başka bir duruma bağlı olan şarttır; sonuç ise bir olayın doğurduğu çıkarımdır. Bu dört ölçüt, ilişkileri ayırmanın temelidir. Soru kökünü okumak, hangisinin arandığını gösterir.

Soru çözme sırası

Önce cümledeki ifadeyi işaretle. Ardından olayın gerçekleşip gerçekleşmediğine bak. Sonra ilişkiyi adlandır. En sonunda cümleyi okuyup anlamın bozulup bozulmadığını kontrol et. Bu sıra, karışık sorularda hatayı azaltır.

Örnek cümleler

• Sebep: “Yorgun olduğu için erken yattı.”
• Amaç: “Kitabı bitirmek için geç saate kadar çalıştı.”
• Koşul: “Erken gelirse birlikte gideriz.”
• Sonuç: “Geç kaldı; bu yüzden otobüsü kaçırdı.”

Boşluk doldurma

Boşluk doldurma sorularında iki cümle arasındaki ilişkiyi belirlemek gerekir. “Sınav yaklaşıyor, ___ öğrenciler düzenli çalışıyor.” cümlesinde sonuç ilişkisi vardır; boşluğa “bu yüzden” uygundur. İlişki belirlenmeden seçeneklere bakmak yanıltıcı olur.

Metinde ilişki avı

Bir paragrafta dört ilişki de bulunabilir. Paragrafı cümle cümle okuyup her cümledeki ifadeyi işaretlemek, ilişkileri görmeyi kolaylaştırır. Ardından baskın ilişkiyi belirlemek, soru köküne göre cevap vermeyi sağlar.

Sık yapılan 3 hata

1. Koşulu sebep sanmak. “-sa” gerçekleşmemiş bir şarttır.
2. Sebep ile sonucu karıştırmak. İfadeler yönü belirler.
3. Düzeltmeden sonra okumamak. Akış kontrol edilmelidir.

Çözüm stratejisi: 4 adım

1. İfadeyi bul. “İçin, çünkü, -sa” hangisi?
2. Gerçekleşmeyi kontrol et. Olay olmuş mu?
3. İlişkiyi adlandır. Sebep, amaç, koşul, sonuç?
4. Cümleyi oku. Anlam bozuldu mu?

Örnek çözüm

“Sınavı kazanmak için her gün çalıştı; çünkü ailesi ona güveniyordu. Eğer bu tempoyu sürdürürse hedefine ulaşacak. Bu yüzden planını aksatmadı.” Bu parçada amaç, sebep, koşul ve sonuç ilişkileri birlikte verilmiştir. Soru “Bu parçada hangi ilişki yoktur?” diye soruyorsa, dördünü işaretleyip eksik olanı seçmek gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Her gün bir paragraf oku; dört ilişkinin ifadelerini işaretle. Ardından her ilişkiyi kendi cümlelerinle yeniden yaz. Bu alıştırma, ayırt etmeyi kalıcı hâle getirir.

İlgili içerik

• 6. Sınıf Türkçe Testleri
• 6. Sınıf Amaç, Sebep, Koşul ve Sonuç Testi-2
• 6. Sınıf Amaç, Sebep, Koşul ve Sonuç Testi-1
• Cümlede Anlam Konu Anlatımı (KonuVakti)

Hazırlayan: Türkçe Test Vakti · Son güncelleme: 30 Ekim 2026